De gasrekening stijgt weer en je voelt het in elke meter van je portemonnee. Veel Nederlanders denken dat isolatie duur of ingewikkeld moet zijn, maar er zijn simpele tweaks die wél werken — snel en goedkoop. Ik probeerde een oude huis-tweaks met zoutkorrels en radiatorfolie in een Amsterdams bovenhuis; het resultaat verraste me.
Waarom dit werkt (en waarom velen het negeren)
Radiatoren verliezen warmte naar de koude muur achter ze. Dat is vergelijkbaar met het zetten van een kop koffie op een koude onderzetter: veel warmte verdwijnt simpelweg. Door achter de radiator iets neer te zetten dat warmte opvangt en teruggeeft, en tegelijk de muur te isoleren, kun je efficiënter verwarmen.
Ik merk in gebouwen uit de jaren ’30 of oudere appartementen in de Randstad dat kleine maatregelen snel effect hebben. Met name in huizen met enkel glas en dunne buitenmuren zie je winst.
- Salt (grof strooizout of zeezout) fungeert als kleine thermische buffer: het neemt warmte op en geeft die geleidelijk terug.
- Een simpele radiatorreflector (radiatorfolie) voorkomt dat warmte in de muur verdwijnt.
- Combinatie werkt beter dan één enkele oplossing: buffer + reflectie = minder aan/uit cyclus van je ketel.
Het simpele beeld: werkt als een spaarpot voor warmte
Zie zoutkorrels als een spaarpot: tijdens stoken "stop" je warmte erin, wanneer de ketel even uit is, geeft de buffer die warmte terug. Dat voorkomt temperatuurdalingen en maakt het mogelijk de thermostaat een graad of twee lager te zetten zonder comfortverlies.
Stap-voor-stap: zo doe je het veilig en effectief
Ik testte dit in drie kamers, telkens met dezelfde aanpak. Volg deze stappen en let op de veiligheidswaarschuwingen.
- Benodigdheden: grof strooizout (strooizout koop je goedkoop bij Gamma/Praxis/Action of bouwmarkten), stevige plastic bakken of glazen weckpotten met deksel, radiatorfolie (Gamma, Karwei), dubbelzijdig tape, handschoenen.
- Plaatsing: zet de zoutbakken in een rij achter de radiator op een houten plank of een oude ovenrooster, minimaal 2 cm van de radiator af zodat er geen directe, vochtige aanraking ontstaat.
- Afdekken: gebruik altijd afgesloten containers of dichte zakjes. Losse zoutkorrels op de grond aantasten lak en cv-onderdelen door corrosie.
- Combineren: plak radiatorfolie op de muur achter de radiator vóór je de zoutbakken plaatst — dat reflecteert stralingswarmte terug de kamer in.
- Meting: noteer je verbruik (Slimme meter of gasrekening) een week voor en na installatie bij vergelijkbare buitentemperaturen. Zo zie je of het bij jouw huis effect heeft.
Praktische tips die ik leerde
- Begin met één kamer (woonkamer) en meet. Niet alles werkt even goed in keukens of slecht geïsoleerde gangen.
- Gebruik geen zout vlak tegen metalen onderdelen.
- Combineer met een slimme thermostaat (Nest, Honeywell) en zet 's nachts 1°C lager — de buffer compenseert de korte dalingen.
- Als je huis vochtig is: eerst ventileren. Zout onttrekt vocht en kan daarna klonteren; goed afgesloten bakken vermijden dit.
Wanneer werkt het níet (en wanneer juist wel)?
Niet elk huis profiteert evenveel. In nieuwbouw met dikke geïsoleerde muren en HR++ glas is de winst vaak minimaal. Maar in rijtjeshuizen, bovenwoningen en oude appartementen — typisch in Nederlandse steden — zie je vaak de grootste verbetering.
- Niet effectief: zeer goed geïsoleerde huizen, vloerverwarming (andere dynamiek).
- Effectief: oudere muren, radiatoren onder enkel glas ramen, woningen met frequente korte stookcycli.
Veiligheids-waarschuwing
Zout is corrosief. Laat het geen direct contact maken met radiator of leidingen. Gebruik altijd afgesloten containers en voorkom morsen — vooral in huizen met houten vloeren of parket. Als je twijfelt: kies voor stenen of terracotta tegels achter de radiator (ook thermisch massief).
Alternatieven en slimme aanvullingen
- Radiatorfolie + radiatorbakken is goedkoop en makkelijk.
- Terracotta bloempotten gevuld met zand zijn een minder corrosieve thermische buffer.
- Investeren in radiatorfolie, leidingisolatie en slimme thermostaat levert vaak een stabielere terugverdientijd dan exotische hacks.
Trouwens, ik hoorde van buren die in Groningen stenen platen achter de radiator schroeven — dat werkt hetzelfde principe maar zonder corrosierisico.
Maar er is een nuance: jouw besparing hangt af van huis, ketel en gedrag. In mijn praktijk zag ik combinaties — buffer + folie + 1°C lagere thermostaat — die tot zo'n tot 30% schelen in gasgebruik voor verwarming bij oudere woningen. Niet gegarandeerd, maar genoeg reden om het eens te proberen voor een paar tientjes.
Heb jij dit al geprobeerd of ga je het proberen? Deel je ervaring — welke woningtype, welk resultaat?
