Een glas rode wijn op je favoriete blouse tijdens een avondje uit — stroomt direct paniek door je lijf. Je wilt nu weten of die vlek morgen nog in de kast ligt of voorgoed verdwenen is. Lees dit direct, want wat je in de eerste minuten doet, bepaalt of je jas een goedkope stunt wordt of weer draagbaar.
Waarom zout zo vaak werkt
Ik merkte in mijn praktijk dat mensen zout meteen grijpen, en met goede reden. Zout werkt als een simpele eerste hulp: het trekt vocht aan en houdt vlekpartikels aan het oppervlak, waardoor ze minder diep in de vezels trekken.
Kort uitgelegd: rode wijn bevat kleurstoffen (anthocyanen) en tannines die zich vastzetten in textiel. Zout creëert een osmose-effect en absorbeert een deel van de vloeistof voordat de kleurstof zich hecht.
De chemie in begrijpelijke taal
- Alcohol en kleurstoffen: alcohol in wijn helpt kleurmoleculen door vezels heen te dringen — hoe sneller je handelt, hoe minder dat gebeurt.
- Zout doet geen wonderen: het neemt vooral losse vloeistof op en vertraagt het indringen van kleurstoffen.
- Tannines houden van hitte: te warm wassen kan de vlek fixeren. Gebruik altijd koud water eerst.
Wat je nu meteen moet doen (stap-voor-stap)
Ik vertelde dit aan vrienden na een glasavond in Amsterdam; dit is wat ik zelf altijd doe—en vaak werkt het.
- Verwijder overtollige wijn met een lepel of servet — dep, wrijf niet.
- Bedek de vlek royaal met keukenzout (keine luxe nodig; AH of HEMA verkoopt het voor een paar cent).
- Laat het zout 5–10 minuten intrekken zodat het vocht kan opnemen. Bij een tapijt kun je 30 minuten aanhouden en daarna opzuigen.
- Schenk koud water van de achterzijde van de stof om kleurstoffen uit te spoelen (niet warm!).
- Behandel daarna met een voorwasmiddel of een beetje Dreft/afwasmiddel en was op het label aangegeven maximale veilige temperatuur — meestal koud of lauw.
Belangrijk: stop kleding nooit in de droger voordat je zeker weet dat de vlek weg is — warmte zet de vlek permanent vast.
En nu het meest interessante: nuances per stof
Niet elke stof gedraagt zich hetzelfde. Ik heb gezien dat wat op katoen perfect werkt, wol of zijde kan verpesten.
- Katoen: zout + koud water helpt vaak goed, daarna gewoon wassen met enzymatisch wasmiddel (bijv. Vanish Oxi Action verkrijgbaar bij Kruidvat).
- Synthetisch: reageert minder met tannines, maar koel spoelen en voorbehandelen blijft belangrijk.
- Zijde/wol: geen agressieve middeltjes; raak vlekken zacht aan, ga naar de stomerij of test heel voorzichtig met een beetje water en zout op een onopvallend stuk.
Alternatieven en extra hacks die ik getest heb
- Club soda: het bruisende effect helpt losse kleurstof los te maken — combineer met zout voor betere opname.
- Zuiveringszout (baksoda): werkt goed op dried-in vlekken wanneer je een pasta maakt met water en even inwerkt.
- Witte wijn? Een bekend huis-tuin-en-keukentruc: witte wijn neutraliseert rode wijn soms, maar werkt niet altijd — test eerst.
- Waterstofperoxide + afwasmiddel: effectief op witte stoffen, maar kan bleken—altijd eerst testen en niet mengen met bleekmiddel.
Wat je in de wasmachine moet doen
Veel mensen gooien meteen alles op 60°C en hopen op het beste. Fout.
- Controleer de vlek na het voorbehandelen vóór het drogen.
- Gebruik een enzymatisch wasmiddel bij eiwit- of tanninevlekken.
- Was op koud of lauw; alleen hogere temperaturen als het waslabel het toestaat en de vlek is verdwenen.
Mijn beste niet-voor-de-hand liggende tip
Als de vlek deels ingesteld is: bevochtig met koud water, leg daarna zout erop en verwarm licht met een föhn op afstand — niet te heet. Het vocht wordt dan weer geabsorbeerd door het zout en je krijgt een tweede kans voordat je wast. Dit werkte meerdere keren voor mij na een mislukte eerste poging.
Waar koop je wat je nodig hebt in Nederland
- Keukenzout: Albert Heijn, Jumbo, HEMA — altijd goedkoop en effectief.
- Vlekverwijderaars: Vanish Oxi Action bij Kruidvat of Etos voor hardnekkige vlekken.
- Club soda: meestal bij de grotere supermarkten of Gall & Gall/Drankenspeciaalzaken.
Veel mensen vergeten dat de eerste vijf minuten cruciaal zijn. Ik heb shirts gered die ik al opgegeven had — en jurken die ik dacht verloren waren.
Tot slot: zout is geen wondermiddel, maar het geeft je vaak de tijd die je nodig hebt voordat je met zwaarder geschut komt. Probeer het direct, test op delicate stoffen en voorkom hitte.
Heb jij een contra-intuïtieve truc tegen wijnvlekken die altijd werkt? Deel 'm hieronder — ik ben benieuwd naar jouw reddingsverhaal.
