Ziet jouw muur eruit alsof-ie wit poeder draagt? Dat zijn geen schimmelpunten maar zout – en ja, het komt terug als je alleen overschildert. Lees verder omdat je dit nú moet aanpakken: elke verflaag bovenop zout is tijd- en geldverspilling.
Waarom dat witte spul ineens verschijnt
Zoutuitbloei (efflorescentie) ontstaat wanneer vocht door metselwerk of pleister trekt en opgeloste zouten meeneemt. Aan de oppervlakte verdampt het water en blijft dat witpoeder achter.
In Nederland is het vaker zichtbaar door:
- oude grachtenpanden met opstijgend vocht;
- huizen dicht bij de kust (zout in de lucht en in de grond);
- gebrekkige ventilatie in natte winters en wisselvallige voor- en najaarsweer).
Wat schilders écht doen (zonder agressieve chemicaliën)
Veel mensen grijpen meteen naar sterke zuren of speciale 'zoutoplossers'. In mijn werk zag ik dat ervaren schilders eerst teruggaan naar basics: mechanisch schoonmaken en een fysieke barrière aanleggen. Dat voorkomt dat je elke paar maanden opnieuw staat te schrobben.
De drie dechemische trucs die ik vaak toepas
- Droogborstelen en stofzuigen — verwijder eerst al het losse zout met een harde borstel en een stofzuiger. Dit werkt als een koffiefilter: haal de vaste resten weg voor je iets dichtsmeert.
- Poultice (zouttrekker) — een lap papier of doek met vocht erop leggen trekt zouten uit het oppervlak. Herhaal tot het papier schoon blijft.
- Maak de muur écht droog en verbeter ventilatie — vaak helpt een ontvochtiger of gewoon beter ventileren en isoleren meer dan welk middeltje dan ook.
Stap-voor-stap life hack: zo verwijder je zout zonder agressieve middelen
Ik testte dit op een buitenmuur van een oud rijtjeshuis in Amsterdam; resultaat: geen terugkeer binnen een jaar. Volg deze volgorde.
- Stap 1: Laat de muur drogen zo veel als mogelijk — warm, zon, ontvochtiger of goede ventilatie.
- Stap 2: Borstel het losse zout met een stijve borstel weg; zuig het op met een stofzuiger (bij voorkeur HEPA).
- Stap 3: Leg een poultice aan: nat keukenpapier of katoenen doeken op het aangetaste stuk, dek af met plasticfolie en laat 24 uur zitten. Vervang totdat het papier schoon blijft.
- Stap 4: Laat nogmaals volledig drogen (soms dagen tot weken in NL).
- Stap 5: Werk af met een ademende afwerking — kies een kalkverf of silikaatverf die zoutdoorlatend is, geen afgesloten latexlaag.
By the way: gebruik géén vochtwerende folie of dichte latex als je nog zouten verwacht. Dat houdt vocht én zouten opgesloten — een recept voor afbladderende verf en frustratie.
Wanneer je wél naar de winkel moet (en wat je zoekt)
Er zijn situaties waar mechanisch werk niet genoeg is: sterke opstijging van grondvocht, structurele lekkage of muren die constant vochtig blijven. Dan is extra werk nodig.
- Ga naar een schilderspeciaalzaak of bouwmarkt (Gamma, Praxis, Hornbach) en vraag om een zoutblokker of een ademende, minerale primer (kalk- of silikaatbasis).
- Laat bij twijfel een vochtmeter leggen of bel een bouwkundige: beter één keer goed meten dan maanden repareren.
- Vermijd goedkope, dichte muurverven — ze verstoppen het muurporiënstelsel.
Preventie: het echte werk
Je fixeert het probleem pas als je de vochtbron aanpakt.
- Verbeter afwatering en voegwerk rondom het huis.
- Zorg voor goede ventilatie in badkamers en keukens (mechanisch of roosters).
- Overweeg extra isolatie of een vochtwerende laag onder het pleisterwerk als opstijgend vocht speelt.
Praktische tip die ik zelden op blogs zie: plaats tijdelijk een goedkope ontvochtiger (ontvochtigingsbox of elektrische ontvochtiger) in de kamer en combineer dat met de poultice-methode. Dat versnelt het droogproces en maakt verwijdering van zouten veel effectiever.
Maar er is een nuance
Dit is geen quick-fix. Als de muur structureel nat blijft, blijven zouten terugkomen. In die gevallen betaal je later dubbel: eerst voor oppervlakkige reparatie, daarna voor echte herstelwerkzaamheden.
Ik vond het frustrerend toen ik dat bij meerdere huizen zag: dezelfde witte vlekken, ander verflaagje, en weer terug. Het voelt als dweilen met de kraan open. Doe het nu goed, dan ben je er jaren vanaf.
Wat is jouw ervaring? Heb jij zoutvlekken in huis en welke truc heeft voor jou gewerkt?
