Je snijplank ruikt soms naar knoflook of voelt plakkerig aan, en je wilt geen bleekmiddel of agressieve schoonmaakmiddelen gebruiken. Ik merkte dat veel mensen in Nederland meteen de vaatwasser, chloor of speciale sprays pakken — jammer, want dat kan je houten plank ruïneren.
Lees dit nu: met zout kun je veel vuil en geurtjes weghalen, én je vermindert bacteriën op een manier die veilig is voor dagelijks gebruik. In mijn praktijk heb ik dit vaak getest — soms verrassend effectief, soms niet genoeg: er zit nuance in.
Waarom gewone schoonmaak soms faalt
Veel mensen denken dat ze bacteriën doden met heet water of afwasmiddel. Dat helpt, maar is niet altijd genoeg. Vooral bij houten planken dringt water niet altijd diep door en bacteriën verstoppen zich in de poriën.
- Vaatwasser is ideaal voor plastic, maar hout krimpt en barst ervan.
- Bleekmiddel ruikt sterk en is slecht voor het milieu — en vaak overkill voor dagelijkse klusjes.
- In Nederland heeft het vochtige weer vaak tot gevolg dat planken langer vochtig blijven — dat bevordert bacteriën.
Hoe zout werkt — en waarom het helpt
Zout werkt niet als een chemisch ontsmettingsmiddel, maar door twee simpele mechanismen:
- Fysieke schuring: grof zout schuurt vuil en vleesresten los.
- Onttrekking van vocht: zout trekt vocht uit oppervlaktes en uit bacteriecellen — een droge bacterie kan niet floreren.
Vergelijk het met een kurkdroge woestijn: de meeste bacteriën overleven daar niet lang. Maar let op — zout killt niet altijd alles; bij rauw vlees of als je een zieke in huis hebt, blijf extra voorzichtig.
Wanneer zout werkt (en wanneer niet)
- Werkt goed tegen geurtjes van vis, uien en klein vuil op houten planken.
- Prima voor dagelijks onderhoud en snelle tussen-schoonmaak.
- Niet voldoende als je de plank volledig moet steriliseren (bijvoorbeeld na Salmonella-verdachte kip): dan kies je voor kokend water (voor plastic), of vervanging/extra desinfectie.
Stap-voor-stap: mijn favoriete zoutmethode (werkt voor hout en plastic)
Ik gebruik deze routine meerdere keren per week. Simpel, goedkoop en zonder chemicaliën.
- Strooi een royale hand grof zeezout over het natte of licht vochtige oppervlak.
- Snijd een halve citroen en wrijf met de snijkant stevig over het zout — gebruik je handpalm voor extra druk.
- Laat het mengsel 5–10 minuten intrekken. Het zout werkt als schuurmiddel en de citroen geeft een zure, antibacteriële boost.
- Spoel af met heet kraanwater (voor hout: niet te heet) en droog meteen met een schone theedoek. Zet de plank rechtop om helemaal te drogen.
Tip: voor plastic snijplanken kun je na het zoutmengsel ook met heet water en azijn naspoelen; azijn is in Nederland goedkoop en biologisch afbreekbaar (Albert Heijn, HEMA). Voor houten planken is azijn af te raden in hoge concentratie — te zuur kan hout beschadigen.
Onderhoud dat echt helpt (kort en bruikbaar)
- Droog altijd meteen na reiniging — in NL droogt een plank anders te langzaam door de luchtvochtigheid.
- Behandel houten planken eens per maand met voedselveilige minerale olie (€5–10 bij Blokker of online).
- Gebruik aparte planken voor rauw vlees en groenten — goedkoop en effectief. Bij IKEA of HEMA vind je budgetplanken voor een paar euro.
Snelle hacks die ik vaak toepas
- Geen citroen? Gebruik grof zout + een scheutje koolzuurhoudend water en wrijf—werkt verrassend goed tegen vlekken.
- Vette vlekken: strooi zout, laat 10 minuten liggen en veeg weg met keukenpapier voordat je verder schrobt.
- Voor feestjes: zet twee planken klaar — één voor vlees, één voor kaas en brood; wissel tussendoor even met zout en citroen.
By the way, als je een plank uit de muur wilt redden: ga nooit met bleekmiddel of veel water tekeer; dat haalt de olie uit hout en je eindigt met scheuren en lelijke vlekken.
Afsluiting
Zout is geen wondermiddel, maar het is een slimme, betaalbare en milieuvriendelijke manier om je snijplank fris te houden zonder chemicaliën. Het werkt vooral goed voor dagelijks onderhoud en geurverwijdering — en het beschermt je houten plank op de lange termijn als je daarna goed droogt en invet.
Wat doe jij nu om je snijplank schoon te houden — heb je ooit zout geprobeerd of zweren jouw buren bij een ander trucje?
