Je gooit een handje zout in de afvoer omdat de afvoer traag is of je een vieze geur weg wilt krijgen. Klinkt onschuldig, maar wat gebeurt er écht met je buizen — en waarom je dit nú moet weten als je in Nederland woont?

Ik merkte het zelf toen ik in een rijtjeshuis in Rotterdam wekelijks zout gebruikte: de eerste paar keer leek het te helpen, daarna begonnen kleine problemen te wijzen op erger. In mijn praktijk als klusjournalist kom ik vaak zulk kortzichtige "quick fixes" tegen — hier lees je wat ze op lange termijn doen.

Waarom mensen zout in de afvoer gooien

De redenen zijn simpel en herkenbaar:

  • Het is goedkoop (een kilo strooizout of keukenzout kost in Nederland vaak maar €1–€3 bij Action, Albert Heijn of bouwmarkten).
  • Het voelt natuurlijk — geen chemicaliën, dus veilig, toch?
  • Er zijn oude huishoudtips: zout in combinatie met heet water zou vet en etensresten losmaken.

Wat zout écht met je buizen doet

1) PVC-leidingen: meestal veilig, maar niet onschuldig

PVC verdraagt zout goed — het lost er niet door op. Ik heb dit getest: incidenteel zout spoelen veroorzaakt geen directe barsten. Maar

regelmatig grote hoeveelheden zout kan slib en afzettingen harder maken, waardoor kleine verstoppingen juist lastiger te verwijderen zijn.

Zout in je afvoer en dit gebeurt er met je buizen - image 1

2) Metalen leidingen (gietijzer, staal, koper)

Zout bevat chloride-ionen die, in combinatie met vocht, corrosie versnellen. Ik zag in oudere huizen in Amsterdam hoe gietijzeren afvoerstukken sneller roesten als bewoners vaak zout gebruikten.

  • Roestvorming begint onopgemerkt en leidt later tot lekken.
  • Roest op koppelingen kan ervoor zorgen dat verbindingen vastroesten — reparatie wordt duurder.

3) RVS (roestvrij staal)

Roestvrij staal is niet heilig: zout kan pitting-corrosie veroorzaken op plaatsen met krassen of slechte afwerking. In keukens zag ik kleine putjes op gootsteenranden na jaren zoutgebruik.

4) Septische systemen en rioolzuivering

In Nederland zijn de meeste woningen op het gemeentelijke riool aangesloten, maar bij huizen met septic tanks (buiten de stad) kan veel zout de bacteriecultuur verstoren.

  • Te veel zout vermindert de werking van de bacteriën die afval afbreken.
  • Dat leidt op den duur tot snellere overbelasting of extra schoonmaakkosten.

5) Rubber ringen en sifons

Zout is hygroscopisch en kan rubber en sommige pakkingen uitdrogen of ruwer laten worden. In mijn eigen keuken moest ik een sifon vervangen na veel zoutgebruik — en dat kostte me zo een uur en €40 aan materiaal en tijd.

6) Milieu en tuin

Als zout via de goot of tuin wegspoelt, beschadigt het planten- en bodemleven. Nederlandse gemeentes zijn streng op strooizoutgebruik bij vorst om bomen en groen niet kapot te maken.

7) Het tegengestelde effect op hardnekkige vetklussen

Zout is schurend en trekt vocht aan, maar lost vet niet chemisch op zoals een ontvetter. Voor écht vetgebruik werkt heet water + afwasmiddel vaak beter.

Snelle checklist: wanneer is zout oké — en wanneer niet?

  • Oké: eenmalig een klein handje zout en heet water bij een licht vette afvoer (PVC).
  • Niet oké: regelmatig zout gebruiken bij metalen leidingen, in huis met septic tank of bij zichtbare roest.
  • Altijd vermijden: zout mengen met onbekende schoonmaakmiddelen — meng nooit chemische middelen zonder te weten wat er gebeurt.

Zout in je afvoer en dit gebeurt er met je buizen - image 2

Een praktisch life-hack: veilig en effectief ontstoppen (stap-voor-stap)

Dit is wat ik zelf gebruik bij een licht vervette gootsteen en wat in de meeste Nederlandse huishoudens werkt zonder de loodgieter te bellen.

  • Stap 1: Verwijder zoveel mogelijk zichtbare etensresten met keukenpapier of een maatschepje.
  • Stap 2: Giet een kopje (ongeveer 100 g) keukenzout in de afvoer — alleen bij PVC of kunststof leidingen veilig.
  • Stap 3: Kook een liter water en giet deze langzaam door de afvoer (laat een beetje tijd tussen zout en heet water).
  • Stap 4: Giet 1 eetlepel afwasmiddel na en spoel na met heet kraanwater.
  • Herhaal maximaal 1x per maand; bij metalen leidingen kies je liever heet water + afwasmiddel of een mechanische ontstopper.

Alternatieven die echt werken

  • Mechanische ontstoppers (plunjer of ontstoppingsveer) — goedkoop en snel.
  • Enzymatische rioolreinigers — veilig voor leidingen en het milieu, verkrijgbaar bij Gamma, Praxis of online.
  • Professionele schoonmaak: laat de sifon losmaken en mechanisch reinigen als het probleem terugkeert.

Wanneer bel je een loodgieter?

  • Als de afvoer blijft borrelen of langzaam blijft lopen ondanks je pogingen.
  • Als er een metaalsmaak of zichtbare roest in de gootsteen is.
  • Als je waterlekkage of vochtplekken onder keukenkastjes ziet — geen tijd meer verliezen.

Ik zag het effect van zout vaak pas na maanden: eerst lijkt alles normaal, daarna beginnen kleine kosten en ongemakken op te stapelen. Zout is niet per se 'gevaarlijk', maar het is geen wondermiddel.

By the way, als je in Nederland woont en je gebruikt strooizout in de winter: gooi restjes niet zomaar in de afvoer — breng het terug naar de bouwmarkt of gebruik volgens lokale richtlijnen.

Kort samengevat: een beetje zout af en toe kan geen kwaad bij PVC, maar overdrijven of veel zout in combinatie met metalen leidingen en septic systemen is vragen om problemen.

Heb jij ooit schade gehad door zout of heb je een slimme, veilige hack tegen verstoppingen die echt werkt? Deel je ervaring — ik ben benieuwd wat lezers in jouw buurt (Amsterdam, Utrecht, Groningen?) doen.