Je snijplank ruikt soms naar oude vis of blijft dof na het snijden van uien — en dat is frustrerend. Restaurants in Amsterdam en Rotterdam gebruiken dagelijks twee simpele ingrediënten die dit probleem oplosseren: zout en azijn. Lees dit nu, want met het juiste gebruik bespaar je geld, voorkom je zieke eters en verleng je de levensduur van je plank.
Waarom koks niet gokken met water en zeep
In mijn praktijk als culinair nieuwsgierige heb ik vaak in keukens gekeken: zeep alleen is vaak niet genoeg. Zout en azijn pakken problemen aan waar afwasmiddel faalt.
- Zout werkt als schuurmiddel — grof zout verwijdert vuil en vleesresten zonder te schuren zoals staalwol.
- Azijn is zuur en verlaagt pH; veel bacteriën houden dat niet vol.
- Samen trekken ze vlekken en geuren uit hout en kunststof.
Het simpele scheikunde-gevoel
Denk aan zout en azijn als twee collega’s: de ene veegt de vloer aan, de ander sluit de deur. Zout is korrelig, azijn lost op en maakt het ongunstig voor bacteriën. Het werkt bijna als een koffiefilter, maar dan voor geur en bacteriën.
Wanneer je het niet moet gebruiken
Veel mensen overzien één nuance: niet alle snijplanken houden van zuur.
- Oude of geoliede houten planken kunnen door veel azijn droger worden en barsten.
- Grof zout kan krasjes geven op zachte houtsoorten of bepaalde kunststof soorten.
- Mix NOOIT azijn met bleekmiddelen — gevaarlijke chloorgassen ontstaan.
De restaurant-truc: stap-voor-stap hoe je het thuis veilig doet
Ik merkte dat wanneer koks het doen, het messcherp en snel gaat. Probeer deze versie, geschikt voor Nederlandse huishoudens (ingrediënten te koop bij Albert Heijn of Jumbo).
Levensgrote hack voor houten snijplanken
- Strooi royaal grof zeezout (1–2 eetlepels per grootte van de plank) over het natte oppervlak.
- Giet of spray witte azijn (of appelazijn) over het zout — het gaat schuimen en werkt als reinigingsband.
- Gebruik een schuurspons of stevige doek en wrijf met de houtnerf mee, 1–2 minuten.
- Afspoelen met warm water en direct droogwrijven. Laat staand verder drogen; nooit plat in een vochtige kast stoppen.
- Eenmaal droog: wrijf in met een dun laagje minerale olie of speciaal plankolie (HEMA, Blokker of keukenwinkels), dat herstelt de flexibiliteit.
Snel en effectief voor kunststof snijplanken
- Strooi zout, spray azijn, schrob.
- Voor hardnekkige vlekken: laat 10–15 minuten intrekken en schrob opnieuw.
- Desinfecteer daarna optioneel met verdunde huishoudalcohol (70% oplossing) of laat in de vaatwasser als de plank vaatwasbestendig is.
Extra tips die restaurants niet hardop roepen
Many overlook kleine gewoonten die het verschil maken — ik ook eerst. Deze dingen geven écht resultaat.
- Cheque: houd aparte planken voor vis, vlees en groenten. Kleurcodering helpt (zoals in professionele keukens).
- Geef houten planken regelmatig een oliebeurt; dan barsten ze minder door Nederlandse winterdroogte.
- Als je een marktkoopman op de Albert Cuyp ziet winkelen: vraag waar hij grof zeezout koopt — vaak een goedkoper alternatief dan supermarktmerken.
Wat je direct zal voelen en zien
Na één behandeling ruik je het verschil: veel minder vislucht, minder vlekken en de plank oogt frisser. In mijn keuken hield de plank weken langer stand zonder randen die gaan zwellen.
Maar er is ook een waarschuwing: als je dit te ruw of te vaak doet, slijt je plank sneller. Gebruik zout en azijn verstandig — niet elke dag schrobben, wel regelmatig onderhoud.
Snelle checklist voor dagelijks gebruik
- Direct afspoelen na gebruik (voorkom inweken van vleesvloeistof).
- Wekelijks: zout + azijn behandeling bij geur of vlekken.
- Maandelijks: oliën van houten planken, vooral bij koude en droge Nederlandse winters.
En nu voor de actie: probeer het vanavond na het bereiden van vis of paprika — je zult het verschil ruiken en zien.
Welke snijplank-truc gebruik jij al thuis of in je favoriete eetcafé? Laat het weten — ik leer graag nieuwe tips (en soms ben ik gewoon nieuwsgierig naar jouw mislukte experimenten).
