U ziet het overal: iemand legt op een foto een paar ijsblokjes op de pot van een plant en claimt dat alle problemen opgelost zijn. Klinkt te mooi om waar te zijn? Er zit een kern van waarheid in — maar ook valkuilen. In dit stuk leg ik uit wanneer ijsblokjes werken, wanneer niet, en hoe u het veilig toepast zonder uw planten te schaden.

Waarom ijsblokjes überhaupt een optie zijn

IJs smelt langzaam en geeft zo kleine hoeveelheden water over een langere periode. Dat kan handig zijn als u kort weggaat of als u geneigd bent te veel water te geven. Voor sommige planten, zoals Phalaenopsis-orchideeën, kan zo’n langzame toevoer de wortels beschermen tegen plotselinge waterpieken en overbewatering voorkomen.

Geschikt voor — en ongeschikt voor

Een paar vuistregels gebaseerd op ervaring en kwekerpraktijk:

  • Goed geschikt: Phalaenopsis-orchideeën en sommige kamerplanten met compacte wortelkluiten die liever geleidelijk vocht krijgen.
  • Niet aan te raden: tropische planten die gevoelig zijn voor kou (bv. veel varensoorten), jonge planten en planten met oppervlakkige wortels die snel drogen.
  • Voor cactussen en veel succulenten: liever niet — zij hebben baat bij minder vaak, maar diepere beurten water.

Hoe u het veilig doet — stap voor stap

Ik werk graag met praktische, eenvoudige regels. Volg deze stappen voor zo min mogelijk risico:

  1. Controleer eerst of de pot echt water nodig heeft — steek een vinger 2–3 cm in de aarde.
  2. Gebruik standaard ijsblokjes (ongeveer 20–30 g per stuk). Voor kleine potten volstaat 1 ijsblokje, voor middelgrote 2–3, voor grote potten 4–6.
  3. Leg de ijsblokjes op de aarde, niet op bladeren of de kroon van de plant.
  4. Kijk na een uur of twee: als de aarde nog droog bovenin is, voeg dan één ijsblokje toe.
  5. Laat de plant op kamertemperatuur staan — leg geen ijs direct uit de vriezer op gevoelige wortels.

Voordelen en kanttekeningen

Voordelen zijn duidelijk: minder kans op overbewatering, handig voor korte afwezigheid, en gemakkelijk voor kennissen die uw planten water geven. Toch zijn er twee belangrijke kanttekeningen.

  • Temperatuurstress: ijs kan de wortels lokaal afkoelen — dus niet ideaal bij planten die warmte prefereren. In Nederland in de winter kan dat extra risico geven.
  • Voeding en zoutopbouw: langzaam smeltend water spoelt minder; bij intensief gebruik kan dat leiden tot ophoping van zouten in de potgrond. Af en toe echt door- en natgieten is daarom verstandig.

Praktische tips uit een echte tuinwinkel

Bij mijn lokale Intratuin en het tuincentrum merkte ik dat veel klanten ijs gebruiken voor orchideeën tijdens korte vakanties. Een betere variant: ijs van gefilterd water of gebruik van waterreservoirs / zelfbewaterende potten. Deze oplossingen combineren gemak met minder temperatuurstress.

Kort en krachtig: ijsblokjes kunnen werken, maar zijn geen universeel wondermiddel. Bekijk uw plant, begrijp zijn voorkeuren en gebruik de methode met gezond verstand. Heeft u ervaring met deze truc of een foto? Deel het hieronder — ik lees graag welke planten wél en niet gered werden!