Je spuit even WD-40 op die favoriete leren laarzen omdat ze waterdicht moeten blijven. Klinkt slim — tot je merkt dat de kleur verandert, de naden loskomen of de schoen na een paar weken barst.
Waarom dit belangrijk is: in Nederlandse winters met strooizout, regen en vorst betekent een verkeerde spray vaak reparatiekosten bij de schoenmaker of nieuwe schoenen kopen — en dat is duur in euro's.
Ik merkte het zelf na een winterwandeling op de Veluwe: die snelle WD-40-oplossing voelde goed, maar binnen twee weken verloor de schoen zijn finish. Veel mensen weten dit niet — fabrikanten zwijgen niet per se, maar hun kleine waarschuwinkjes worden vaak genegeerd.
Waarom fabrikanten je dit niet luidkeels vertellen
Fabrikanten zetten op labels meestal technische termen: "waterafstotend behandeld" of "Gore-Tex voering". Dat lukt alleen als de buitenlaag intact blijft. Veel gebruikers grijpen naar een snelle multi-use spray — en daar zit de kneep.
- WD-40 is geen waterdichte spray: het is een oplosmiddel en smeermiddel op basis van petroleum; het bedekt, maar maakt niet structureel waterdicht.
- Het kan beschermende coatings oplossen die fabrikanten aanbrengen — dat is waarom garanties soms niet meer gelden.
- Bij suede en nubuck veroorzaakt het vlekken en donkere plekken die je niet meer goed krijgt.
- Het tast lijm aan in de zolen en kan naden losmaken bij vorst afwisseling.
Wat er echt gebeurt: de chemie in simpele woorden
Stel je voor: je schoenen hebben een dunne beschermlaag, zoals de was op een kaas. WD-40 werkt als olie die die was oplost. In het begin glanst alles; later droogt de onderlaag uit en barst.
In mijn praktijk met schoenen en schoenmakers hier in Amsterdam en Rotterdam hoor ik dezelfde klacht: huis-tuin-en-keukenmiddeltjes lossen het probleem niet op — ze verplaatsen het.
Problemen per materiaal
- Leder: kan uitpoetsen, uitdrogen en barsten.
- Suede/nubuck: trekt in en laat vlekken achter; verandert textuur.
- Textiel/Gore-Tex: vermindert ademend vermogen en werkt beschermlaag weg.
- Rubber/kunststof: sommige solventen verzachten of verzwakken de lijm.
Wat je wel moet doen: praktische tips en alternatieven
By the way: er zijn veilige opties die je gewoon bij Hema, Gamma, Decathlon of de schoenmaker om de hoek kunt kopen. Ze kosten misschien €7–€20, maar besparen je een bezoek aan de schoenmaker.
- Gebruik een waterafstotende spray speciaal voor schoenen (Nikwax, Grangers, Collonil of huismerk bij Decathlon).
- Voor leer: een goede lederconditioner of schoenwas (bijvoorbeeld bij een schoenmaker).
- Voor suede: zuivere suede-spray en een speciale suedeborstel.
- Voor rubberlaarzen: een siliconen-spray of laarzenbalsem werkt beter dan WD-40.
- Laat schoenen drogen op kamertemperatuur, nooit bij de verwarming — dat droogt het leder uit.
Stap-voor-stap life hack: oude WD-40 vlekken repareren
Veel mensen denken dat een uitgeknepen doek alles oplost. Maar sommige vlekken kun je wél redden. Dit werkte voor mij na een middag in de sneeuw en zout.
- Stap 1: Verwijder overtollig vuil met een zachte borstel. Gebruik lauw water, geen hete straal.
- Stap 2 (suede): Strooi zetmeel of maïzena op de vette plek; laat het een nacht intrekken; borstel eruit met een suedeborstel.
- Stap 2 (leer): Reinig met een milde ontvetter of zadelzeep (Hema of schoenmaker-verpakking); veeg daarna af met een vochtige doek.
- Stap 3: Breng een geschikte conditioner of wax aan (gebruik voor leer bij voorkeur bijenwas-producten). Verwarm licht met een föhn zodat de wax intrekt en poets na.
- Stap 4: Voor Gore-Tex/linings: heractiveer de waterafstotende laag met een speciale spray die heet moet worden "opgeruwd" met warmte (zie productinstructies).
Belangrijk: test altijd op een onopvallend plekje. Dit is niet iets om op gevoel te doen — het kan je schoen kosten.
De goedkoopste en beste investering
Veel Nederlanders besparen op schoenonderhoud — tot ze nieuwe schoenen moeten kopen voor €120–€250. Een fles goede impregneerspray en een blikken lederbalsem voor samen misschien €20 is relatief goedkoop.
- Een bezoekje aan de schoenmaker kost vaak €15–€40 voor kleine reparaties; voorkomen is goedkoper.
- Koop lokaal als het kan: de schoenmaker geeft vaak praktische tips die geen verpakking heeft.
But there's a nuance: wanneer WD-40 wél nuttig kan zijn
WD-40 heeft z’n toepassingen: roest verwijderen van metalen haken van laarzen of loszittende ritsen smeren. Gebruik het dan gericht en nooit direct op het bovenmateriaal.
- Gebruik een wattenstaafje of doekje en bescherm rondom met tape.
- Veeg direct na gebruik met een schone doek om residu te verwijderen.
Ik merkte dat schoenmakers dit accepteren als noodoplossing, maar ze raden het nooit aan als reguliere behandeling.
En nu voor het meest interessante deel: wil je echt dat je schoenen jaren meegaan, dan is consistent onderhoud belangrijker dan één spray na de eerste regenbui.
Samenvatting en mijn persoonlijke regel
WD-40 geeft een snel gevoel van bescherming maar is vaak schadelijk voor lange termijn. Gebruik producten gemaakt voor schoenen en behandel materialen per type. Mijn vuistregel: druk, test, en investeer in verzorging — net zoals je dat met je jas of fiets zou doen.
Wat doe jij: spray je schoenen snel met wat er in huis is, of heb je een vaste onderhoudsroutine? Deel je tip of blunder hieronder — ik ben nieuwsgierig naar Nederlandse hacks (en waarschuwingen) voor de winter.
