Je staat in de kou, je schoenen zijn doordrenkt met pekel en je ziet dat verlossende blik van een blikje WD‑40 in de kast. Klinkt logisch — water weg, schoenen gered. Maar wacht even: veel schoenmakers slaan direct alarm.

Ik merkte dit zelf toen ik afgelopen winter een paar klantenschoenen probeerde te redden na een zoutnacht in de stad. Dit artikel legt uit waarom, met concrete alternatieven en een veilige hack voor incidenteel gebruik — lees dit nu voordat je het blik opent.

Waarom mensen WD‑40 op schoenen gebruiken

Het is een snelle oplossing; het verdrijft vocht, lost vastzittende ritsen en laat water parelen. In Nederland, waar straten in de vorst en pekel veranderen, grijpt men snel naar wat voorhanden is.

  • Beschikbaar bij bouwmarkten en superstores — je hebt het zó in huis.
  • Werkt direct: water verdwijnt, rubber glanst weer.
  • Handig voor metaaldelen zoals ritsen en veterhaakjes.

Waarom schoenmakers dit nooit aanraden

In mijn praktijk zag ik meerdere keren hoe een "snelle spray" later tot blijvende schade leidde.

  • WD‑40 is petroleum‑gebaseerd en kan leer ontvetten — kleur en soepelheid verdwijnen.
  • Op suède en nubuck verandert het vleug en ontstaan vlekken.
  • Het trekt vuil en stof aan; schoenen zien er na weken slechter uit.
  • Het maakt ondergronden glad — gevaarlijk bij natte stenen of natte zolen.

Kort: een directe oplossing kan jaren van onderhoud tenietdoen.

Een simpele metafoor

WD‑40 op leer werkt als een sterke vaatwasmiddel op je favoriete trui: je zou er korte tijd blij mee kunnen zijn, maar het kost het materiaal zijn natuurlijke beschermlaag.

WD-40 op je winterschoenen: waarom schoenmakers dit nooit zeggen - image 1

Wanneer kun je WD‑40 wél veilig gebruiken?

Er zijn situaties waarin het nuttig is — mits je voorzichtig bent en de juiste stappen volgt. Many overlook het verschil tussen uppers (leer) en metalen of rubber onderdelen.

  • Metaaldelen: ritsen, veteroogjes en gespen — OK in kleine hoeveelheden.
  • Rubberen zolen: pekel en aangekoekte ijsresten kun je voorzichtig behandelen.
  • Niet op: glad of gepolijst leer, suède, nubuck of textiel zonder test.

Veilige WD‑40 hack — stap voor stap

Gebruik dit alleen als noodoplossing en niet als standaard onderhoud. Ik gebruikte deze methode zelf op een vastzittende rits van een laars — het werkte, zonder blijvende schade.

  • Doe een patchtest: spuit een klein beetje op een onopvallend stukje leer. Wacht 24 uur.
  • Spray niet dichtbij het leer; houd 20–30 cm afstand — mik alleen op de rits of zool.
  • Laat 10–30 seconden inwerken en veeg direct met een schone doek het overtollige middel weg.
  • Reinig daarna meteen met milde zeep en water op rubber/zool; voor leer: gebruik een reiniger speciaal voor leer.
  • Breng een kwaliteit leren conditioner of wax aan (Saphir of Collonil zijn in NL makkelijk te vinden) om de natuurlijke oliën terug te geven.

Deze routine voorkomt dat WD‑40 langer dan nodig blijft zitten en je finish aantast.

Betere alternatieven voor winterschoenen (die schoenmakers wél aanraden)

In plaats van petroleumhoudende sprays kun je kiezen voor producten die echt zijn gemaakt voor schoenen en de Nederlandse winter.

  • Nikwax of Grangers — waterdicht maken zonder leer uit te drogen.
  • Saphir Renovateur — voedt en herstelt leer (minder verkrijgbaar bij goedkope ketens, wel bij schoenmakers en outdoorwinkels).
  • Silicone/teflon sprays speciaal voor schoenen — leggen een dunne waterafstotende laag zonder ontvetten.
  • Voor suède: suede‑schoenverzorgingsset met gum en brush.

In Nederlandse schoenmakerswinkels en outdoorzaken (denk aan lokale schoenmaker, Bever of vergelijkbare winkels) kun je vaak direct advies krijgen voor jouw type schoen en de lokale weersomstandigheden.

Snelle hacks tegen pekel en ijs — wat wél werkt

  • Na elke wandeling: zout en zand afborstelen met een zachte borstel.
  • Rubberen zolen schoonmaken met warm water en een oude tandenborstel — zout trekt uit.
  • Behandel leer preventief in november met een conditioner of wax — voorkom dat zout diep intrekt.
  • Voor vastzittende ritsen: een potlood (grafiet) wrijven of speciale ritsolie gebruiken.

WD-40 op je winterschoenen: waarom schoenmakers dit nooit zeggen - image 2

Wat gebeurt er met je schoenen op de lange termijn?

Ik heb pairen gezien die na één winter WD‑40 direct minder glans hadden en na twee winters brozer leken. Het is subtiel maar cumulatief — net als roken voor je huid.

By the way, WD‑40 lost problemen op, maar maakt nieuwe soms alleen maar groter. Denk aan korte winst versus langetermijnzorg.

Praktische checklist voor de Nederlandse winter

  • Altijd een doek en zachte borstel in huis.
  • Een flesleertje leerconditioner in de kast (± €6–€15 bij schoenwinkel of online).
  • Silicone spray voor snelle waterafstoting — geen petroleum.
  • Reserve-ritsspray of grafietpotlood in je fietstas voor vastzittende ritsen.

Als je naar de schoenmaker gaat: vertel precies wat je al hebt gebruikt. Dat voorkomt verrassingen bij herstel.

Tot slot: WD‑40 is geen slecht product — maar het is zelden de juiste keuze voor leer en suède. Gebruik het bewust en alleen voor metalen of rubberen delen, en herstel meteen de verzorging daarna.

Kort en krachtig

WD‑40 biedt snelle verlichting, maar schoenmakers zeggen niks zonder reden: het kan je schoenen op de lange termijn verpesten. Gebruik het alleen in noodgevallen, test eerst en behandel daarna met echte schoenverzorging.

Benieuwd: Heb jij ooit WD‑40 op je schoenen gespoten — en wat was het resultaat? Deel je ervaring hieronder.