Je ziet het op klusforums en in de fietsenstalling: iemand spuit een paar druppels WD-40 op zijn laarzen en loopt droog de regen in. Klinkt slim, toch? Ik merkte in mijn praktijk dat die truc vaak meer schade geeft dan bescherming, vooral tijdens een nat Nederlandse winter.

Lees dit nu omdat winter in Nederland geen grap is: nat, pekel op de stoep en veel fietskilometers. Een verkeerde behandeling van je schoenen betekent koude voeten, vette vlekken of losse zolen — en dat kost meer dan dat goedkope busje WD-40.

Waarom mensen WD-40 gebruiken op schoenen

Het is goedkoop, overal te koop (Action, Hema, Gamma) en geeft in eerste instantie een waterparelend effect. Daarom grijpen veel mensen ernaar: snelle oplossing, snelle droogloop.

  • Simpel: het stoot water af voor korte tijd.
  • Het verfrist vlekken van glad leer in eerste instantie.
  • Handig voor noodsituaties onderweg — je hebt het vaak bij de hand.

Waarom fabrikanten je dat niet vertellen

Fabrikanten van schoenen en waterdichtingsmiddelen hebben redenen om voorzichtig te zijn. In mijn ervaring is die snelle fix vaak het begin van grotere problemen.

  • WD-40 is petroleum-gebaseerd en kan bestaande beschermlagen oplossen.
  • Het trekt vuil aan: wat eerst waterafstotend lijkt, wordt later plakkerig en vies.
  • Bij suède en nubuck veroorzaakt het verkleuring en hardheid — die materialen reageren als een spons.
  • Het kan lijm tussen zool en bovenwerk verzwakken; zolen die loslaten zijn vaker een winterramp dan een nat paar sokken.

Belangrijk om te onthouden: wat werkt als quick fix, werkt soms tegen je op lange termijn.

Gevaar op ijs en koude: slippery effect

WD-40 maakt ook leer en rubber tijdelijk glad. In mijn woonwijk (Amsterdam/Rotterdam vergelijkbaar met veel plekken in NL) zag ik mensen bijna uitglijden op bevroren fietspaden na het behandelen van hun zolen. Pas op: je voorkomt water, maar vergroot het valrisico.

WD-40 op je schoenen? Wat fabrikanten je niet vertellen over winter - image 1

Wat wél werkt: veilige alternatieven die fabrikanten wél adviseren

Er zijn producten die ontworpen zijn voor schoenen en winterse omstandigheden. Ze kosten iets meer, maar besparen stress en dure reparaties.

  • Nikwax of Grangers spray — waterbasis, speciaal voor textiel en leer.
  • Beeswax of schoenpoets met wax voor glad leer (bijvoorbeeld Saphir, verkrijgbaar bij schoenmakers en online).
  • Suède/nubuck sprays met kleurhersteller speciaal voor dat materiaal.
  • Anti-pekelsprays of impregnatoren die bestand zijn tegen strooizout.

Vergelijk het met koffie: WD-40 is oploskoffie — snel, maar geen volwaardige kop. Goede impregneersprays zijn specialty barista-koffie: beter in smaak en effect.

Snel lifehack: noodreparatie met WD-40 (en wanneer je het juist niet moet doen)

Oké, stel: je staat in de regen bij een fietsstalling en hebt alleen een bus WD-40. Doe dit alleen in echte noodsituaties en test altijd eerst.

  • Test op een onopvallend stukje (binnenkant lip of naad). Wacht 5-10 minuten.
  • Gebruik een doekje: spray op het doek, niet direct op de schoen.
  • Dep voorzichtig, vermijd suède/nubuck. Geen spray op naden of zoolranden.
  • Veeg overtollig weg — laat geen plakkerige laag achter.
  • Zo snel mogelijk: reinig en behandel later met een echte impregneermiddel.

Let op: als je suède schoenen hebt — laat het. Kies voor een waterdicht overschoen of ga nat naar binnen en droog ze professioneel.

Stap-voor-stap: duurzame waterdichting thuis

Wil je niet elke week problemen met natte schoenen? Dit werkt beter dan WD-40 en kost je ongeveer een uur per paar.

WD-40 op je schoenen? Wat fabrikanten je niet vertellen over winter - image 2

  • Reinig: borstel vuil en zout weg met een zachte borstel en lauw water.
  • Laat volledig drogen (niet op de verwarming — dat droogt leer uit).
  • Breng een geschikt product aan: wax voor glad leer, spray voor textiel/suède-protector voor nubuck.
  • Herhaal na 4–6 weken als je veel in de regen fietst of bij veel pekel.

Dit is geen magie: het is onderhoud. Zoals je je fiets onderhoudt voor wintergebruik, geldt hetzelfde voor schoenen.

Door de lens van Nederlandse winterpraktijk

Ik heb schoenen behandeld en schoenmakers in Utrecht, Groningen en Den Haag gesproken. Een paar feiten die me bijbleven:

  • Schoenmakers zien in januari vaak de meeste zolen die loslaten — vaak ná avontuurlijke thuismiddeltjes.
  • Strooizout is een onderschatte vijand: het vreet in leer en lijm.
  • Een goedkope spray van de supermarkt kan tijdelijk helpen, maar echte bescherming kost iets meer en betaalt zich terug in levensduur.

By the way: als je vaak fietst, overweeg waterdichte overschoenen of een set reserve schoenen op je werk. Dat is vaak goedkoper dan steeds nieuwe schoenen kopen.

Maar er is ook hoop: met de juiste routine zien je schoenen er langer uit als nieuw en heb je warme voeten — zonder plakkende vlekken of losse zolen.

Samenvattend

WD-40 op je schoenen werkt soms als noodoplossing, maar het is geen vervanging voor een echte impregneerbehandeling. Gebruik het alleen met grote zorg en zie het als allerlaatste redmiddel, niet als standaard onderhoudsmiddel.

Wat is jouw ervaring? Heb je ooit een wintershoe-fix geprobeerd die juist wél werkte of eentje die spectaculair misging? Deel het hieronder — ik lees alle tips (en waarschuwingen).