Je schoenen viezer door pekel, nat én koud — en iemand fluistert: spuit WD-40 erop. Klinkt verleidelijk, toch? Lees dit nu: een paar simpele sprays kunnen je schoenen redden in een wintersnood, maar kunnen ze ook onherstelbaar beschadigen.
Ik merkte dit afgelopen winter toen mijn favoriete leren enkellaarsjes van mijn partner veranderden in vlekkerige, stugge dingen na één “gelijke-tijd-nood”-actie. In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die heel goedbedoeld proberen te besparen — en daarna spijt hebben.
Waarom fabrikanten niets direct zeggen
Fabrikanten van schoenen (denk aan Gore-Tex, Ecco, Timberland) raden vaak af om oliën of sprays te gebruiken die niet speciaal voor schoenen zijn gemaakt.
Dat is niet alleen bureaucratie: olie kan de lijm, het leer en ademende membranen aantasten. Veel merken willen simpelweg geen risico op garantieclaims.
Wat gebeurt er technisch?
WD-40 is een oplosmiddel/olie-spray die vuil wegduwt en water afparelt — precies waarom mensen het willen. Maar:

- Het kan leer uitdrogen en donker vlekken achterlaten.
- Bij Gore-Tex/synthetische membranen vermindert het de ademende werking.
- Op suède of nubuck verandert het de structuur — soms voorgoed.
- Het kan vuil aantrekken op langere termijn (werkt als lijm voor stof).
Wanneer WD-40 wél handig kan zijn
Niet alles is zwart-wit. Er zijn noodsituaties waarin ik WD-40 aanraad — maar met strikte regels.
- Voor metalen ritsen die vastvriezen door ijs: een klein beetje kan het mechanisme vrijmaken.
- Op rubberen zolen of kunststof noppen voor tijdelijk extra waterafstoting.
- Als noodmiddel om pekelvlekken snel los te krijgen voordat je thuis bent — maar alleen als je het meteen grondig reinigt.
Regels die ik altijd hanteer
- Altijd eerst testen op een onopvallend stukje.
- Nooit direct op leer/suède sprayen — gebruik een doekje.
- Gebruik maximaal één korte puls, verwijder overtollig met zeep en warm water.
- Herconditioneer leer direct daarna met een ledercrème of olie.
Een praktisch winterhack: noodreparatie zonder drama
Hier is de exacte routine die ik heb getest in Amsterdamse winterse omstandigheden — zout op stoepen, natte fietsenrekken en koude tramhaltes.
- Stap 1: Test op de binnenzoolrand of een verborgen rand van de schoen.
- Stap 2: Spray één keer op een microvezeldoek, niet direct op de schoen.
- Stap 3: Veeg licht over de rits of rubberen zool; wrijf niet op leer/suède.
- Stap 4: Na 5–10 minuten: reinig de plek met afwasmiddel en lauwwarm water om olie te verwijderen.
- Stap 5: Droog met keukenpapier, laat vervolgens op kamertemperatuur drogen (niet bij de verwarming).
- Stap 6: Behandel leer met een voedende ledercrème of impregneer synthetische schoenen met een schoenspray (Nikwax/Grangers verkrijgbaar bij Bever, Decathlon of bol.com).
Veiliger alternatief: wat fabrikanten wél aanraden
Als je in Nederland vaak door pekel en nattigheid loopt, investeer in deze dingen — ze kosten een paar euro en besparen je een compleet paar schoenen.

- Specifieke schoen-impregneersprays (Nikwax, Grangers, Crep Protect).
- Ledercrèmes voor onderhoud (mits afkomstig van schoenenzaken of HEMA voor basics).
- Gore-Tex reiniger en impregneermiddel voor technische schoenen (verkrijgbaar bij Bever of The North Face dealers).
- Opbergen met kranten in natte winters en schoenspanners om de vorm te behouden.
Een vergelijking die helpt herinneren
Zie WD-40 als een pleister: handig voor een directe noodsituatie, maar je wilt niet dat het wekenlang op een open wond blijft zitten. Voor schoenen: het lost het acute probleem op, maar zonder goed nabezorgen maak je het erger.
Veelgemaakte fouten die ik dagelijks zie
- Direct spuiten op suède — het wordt vlekkerig en stug.
- Geen nabehandeling van leer — leert verliest olie en scheurt later.
- Verwarmen bij de kachel om sneller te drogen — leer krimpt en de lijm verslijt.
By the way, koop je wintermiddelen niet alleen bij de goedkope toko: in NL betaal je meestal tussen €5–€15 voor een goede impregneerspray. Het is beter dan een nieuw paar schoenen voor €80–€150.
Tot slot
WD-40 is geen verboden stof voor schoenen, het is een krachtig hulpmiddel dat vaak misbruikt wordt. Gebruik het bewust en uitsluitend als tijdelijke noodoplossing, en behandel je schoenen daarna met producten die wél voor het materiaal bedoeld zijn.
Heb jij ooit WD-40 op je schoenen gespoten en spijt gekregen — of juist gered? Deel je ervaring hieronder, ik ben benieuwd wat bij jou heeft gewerkt (of verloren ging).