Nat geworden schoenen in december zijn geen kleinigheid — ze ruïneren je dag en je favoriete laarzen. Veel Nederlanders grijpen naar WD‑40 omdat het handig, goedkoop en vaak al in de schuur staat. Maar voordat je die spuitbus op je winterstappers richt: er zitten verrassingen en risico’s aan.
Ik heb het uitgeprobeerd op drie paar schoenen (leren laars, synthetische sneaker, suède enkellaarsje) en de uitkomst viel tussen “handig tijdelijk” en “grote fout”. Lees dit nu, want het kan je schoenen en portemonnee schelen.
Waarom mensen WD‑40 gebruiken
Mensen in Nederland pakken WD‑40 omdat het snel lijkt te werken: het verdrijft vocht, verwijdert kleverige vlekken en doet soms wonderen tegen pekelvlekken. In praktijk zie je:
- Snelle waterafstoting meteen na sprayen
- Tijdelijke glans op sommige materialen
- Gemak — het staat vaak al bij de fiets in de schuur
Maar hier is de nuance
WD‑40 is petroleum‑gebaseerd en laat een vetachtige film achter. Dat verzacht en beschermt kort, maar trekt vuil aan en kan materialen veranderen.
Wat fabrikanten je niet vertellen
Schoenenfabrikanten maken beschermingsmiddelen speciaal afgestemd op materiaal: leer, suède, synthetische stoffen. Ze willen natuurlijk dat je hun levensduurverlengers koopt, maar er is een reden.
- Leer en suède reageren anders op olie en siliconen.
- Ademend vermogen van schoenen gaat snel verloren door oliën.
- Lijmnaden kunnen aangetast worden door oplosmiddelen in sommige sprays.
Ik merkte dat de leren laars na WD‑40 zichtbaar donkerder werd en zachter — prettig aanvoelend, maar ook kwetsbaarder voor krassen. De suède werd vlekkerig en verloor zijn zachte nap. De synthetische sneaker had tijdelijk minder waterdoorlatendheid, maar trok daarna sneller vuil aan.
Wanneer je het wel en niet moet proberen
- Niet op suède of nubuck. Dit verandert kleur en textuur blijvend.
- Voor tijdelijk waterafstotend effect op oude rubberlaarzen of sommige synthetische zolen: kan OK zijn.
- Avoid voor schoenen met fijne lederafwerking of geperforeerd leer; WD‑40 kan glans en structuur beschadigen.
- Als noodoplossing op straat werkt het soms, maar zie het als kortstondige reparatie, niet als onderhoud.
Praktische alternatieven (wat ik in de winkels van Nederland zie werken)
In mijn praktijk en na gesprekken bij de schoenmaker in de buurt zie ik dat de volgende producten structureel beter werken dan WD‑40:
- Nikwax of Grangers impregnatiespray — verkrijgbaar bij Decathlon en Bol.com
- Beeswax of dubbin voor leer — te koop bij Schoenmaker of Gamma
- Suède‑protectors (Scotchgard‑varianten) bij HEMA of Blokker
- Professionele schoenpoets en conditioners bij de schoenmaker
Stap-voor-stap: veilige winterproofing (life hack die ik zelf gebruik)
Deze methode is goedkoop, werkt goed en is beschikbaar in Nederlandse winkels. Ik test hem elke winter.
- Stap 1: Reinig je schoenen goed — borstel zout en modder weg en laat drogen op kamertemperatuur.
- Stap 2: Doe een vlektest in een onopvallend stukje — doe eerst een vlektest.
- Stap 3: Voor leer: wrijf dun laagje beeswax of dubbin op met een doek. Verwarm kort met een föhn zodat het intrekt en buff na afkoelen.
- Stap 4: Voor synthetisch: gebruik een siliconen‑ of impregneerspray en volg de instructie op de bus.
- Stap 5: Voor suède: gebruik een speciale suède‑protector en een suèdeborstel; nooit wax of petroleumproducten.
- Stap 6: Herhaal elke 4–6 weken tijdens natte winters of na intensief gebruik.
Handige tips die fabrikanten niet in advertenties zetten
- Een haardroger helpt wax intrekken, maar houd afstand om lijmnaden niet te verzwakken.
- Voor fietstochtjes in nat weer: draag overschoenen of giet een dunne laag waterafstotende spray op de buitenzool voor minder pekelopbouw.
- Bewaar WD‑40 niet als langdurige schoenbehandeling; gebruik het alleen als noodmiddel voor bijvoorbeeld kauwgom of teer.
- Voor dure schoenen: liever naar een schoenmaker dan op eigen houtje experimenteren met sprays uit de schuur.
En nu het meest interessante deel
Je hoeft WD‑40 niet compleet te demoniseren — het is handig in een noodgeval. Maar voor serieus schoenonderhoud in Nederlandse winters is het meestal de verkeerde keuze. Het is als bier als je wijn wilt — het kan, maar het geeft niet het juiste resultaat.
Trouwens, als je handgemaakte lederen laarzen hebt en je wisselt dagelijks tussen regen en pekel: investeer in goede wax of laat ze professioneel behandelen. Je betaalt het terug in comfort en jaren extra levensduur.
Wat is jouw go‑to truc tegen natte schoenen in de winter? Deel je tip hieronder — ik ben benieuwd welke verrassingen Nederlandse fietsers en wandelaars gebruiken.
