Je loopt over een nat fietspad in januari en ziet je schoenen verzopen. WD-40 lijkt een snelle oplossing: waterpareltjes, klaar. Maar wacht even — dit is het moment waarop je schoenen beter kunnen sterven dan gered worden. Lees dit nu, voordat je die spuitbus pakt.
Waarom zoveel mensen het doen (en waarom het werkt... even)
Ik merkte het zelf toen ik na een onverwachte plensbui in Utrecht mijn leren laarzen inspecteerde: een minuut WD-40 en het water liep weg. De directe belofte is verleidelijk — een vette beschermlaag die water afstoot, vooral handig op glibberige fietspaden en natte grachtenkades.
- Snelle waterafstoting: WD-40 verdrijft vocht meteen.
- Gemakkelijk en overal verkrijgbaar, zelfs bij de doe-het-zelf of Action.
- Goed in noodsituaties: het geeft direct zichtbare bescherming.
Maar er is een addertje onder het gras
Wat je direct ziet is niet hetzelfde als wat je over tien maanden ziet. WD-40 is een oplosmiddel op petroleumbasis. Het kan leer donkerder maken, suède verontreinigen en lijmverbindingen tussen zolen en bovenwerk aantasten.
7 redenen waarom fabrikanten je niet willen dat je WD-40 gebruikt
- Lossen van lijm: het kan de lijm die zolen op hun plek houdt verzwakken.
- Kleurverandering: vooral bij licht leer en nubuck treedt verkleuring op.
- Uitharding en barsten: vetten worden onttrokken, leer droogt en barst sneller.
- Suède verstoppen: het maakt de vezellaag stug en vuilvangend.
- Ademendheid kapot: membranen zoals Gore-Tex kunnen beschadigen of hun werking verliezen.
- Doffe uitstraling: je schoenen verliezen vaak hun finish en luxe-look.
- Brandgevaar en geur: petroleumgeur blijft hangen, en het is brandbaar — niet ideaal in een kleine schoenenkast.
Wat fabrikanten wél aanraden (en waarom dat beter is)
Veel schoenmerken en schoenmakers in Nederland adviseren specifieke middelen. In mijn praktijk zag ik dat producten van Nikwax, Saphir of speciale sprays van het ANWB duurzame bescherming geven, zonder het leer uit te drogen.
- Waterafstotende sprays speciaal voor schoenen (Action, HEMA of schoenenzaken) — goedkoop en ontworpen voor textiel en suède.
- Beeswax of schoencrème voor leer — voedt en beschermt, verkrijgbaar bij de schoenmaker of Blokker.
- Professionele impregneermiddelen (Nikwax/Grangers) — veilig voor membranen zoals Gore-Tex.
Trouwens: wat gebeurt er op de fiets?
Op natte fietspaden wil je dat water eraf glijdt maar ook dat je schoenen niet glad worden of smettig. Een dunne laag schoenspray doet dat, WD-40 niet — het trekt vuil aan en maakt vaak een vettig oppervlak dat stof verzamelt.
De nood-hack: als je het echt moet doen onderweg (kort, voorzichtig)
Ik geef toe: ik heb het ook één keer gebruikt tijdens een winters festival in Amsterdam toen mijn suède laarzen doorweekten. Het hielp direct, maar ik betaalde later voor die keuze. Als je in nood zit, volg dit stappenplan — met waarschuwing.
- Stap 1: Maak de buitenlaag schoon met een droge doek — verwijder grof vuil.
- Stap 2: Spuit minimaal en alleen op de buitenkant, niet bij naden of zomen.
- Stap 3: Veeg overtollig weg met een doek binnen 10–20 seconden.
- Stap 4: Laat de schoenen volledig drogen bij kamertemperatuur (niet bij de verwarming!).
- Stap 5: Binnen een paar dagen behandel je de schoenen met een voedende schoencrème of wax om uitdroging tegen te gaan.
Belangrijk: dit is echt een noodoplossing — geen onderhoudsroutine.
Betere, duurzame hacks die ik in de praktijk gebruik
Hier zijn twee tricks die ik zelf al jaren toepas, goedkoop en effectief in Nederlandse winters.
- Candle-wax methode voor leren schoenen:
- Wrijf een kaars (paraffine) over schoenoppervlak.
- Gebruik een föhn om de wax te laten smelten en in het leer trekken.
- Buff na afkoelen met een zachte doek. Werkt als een mini-waterdichte laag.
- Suède? Gebruik alleen sprays:
- Borstel eerst droog met een suèdeborstel.
- Spuit een laagje suèdebescherming (HEMA/Action).
- Laat het een nacht drogen en borstel dan op.
Waar koop je goede spullen in Nederland?
Voor een paar euro heb je al degelijke sprays bij Action of HEMA. Voor echt goede verzorging loop je naar de schoenmaker of bestel je Saphir/Nikwax online. In mijn ervaring loont het om 10–20 euro uit te geven aan een goed product in plaats van later 60–150 euro aan nieuwe schoenen.
Laatste waarschuwing (kort maar scherp)
WD-40 kan je schoenen in noodgevallen redden, maar meestal betaal je later de rekening. Het is als renoveren met ducttape: je denkt dat het slim is, totdat de fundering begint te kraken.
Wat doe jij? Heb je ooit WD-40 op schoenen gebruikt en spijt gehad — of juist níet? Deel je ervaring hieronder; ik ben benieuwd naar de verhalen van Nederlandse winterstrijders.
