December zou de maand van kerstmarkten, borrels en schaatsen moeten zijn. Toch merk ik — en veel andere Nederlanders — dat we vaker de gordijnen dichthouden en de verwarming hoogzetten. Een mix van hogere kosten, veranderde gewoontes en de voorliefde voor 'gezelligheid' zorgt ervoor dat thuisblijven aantrekkelijker wordt dan naar buiten gaan.

Drie duidelijke oorzaken

Er zijn geen grote mysteries: meerdere factoren werken samen en versterken elkaar.

  • Energie- en levensonderhoudskosten. Met stijgende energiekosten wordt het duurder om de winter buitenhuis te besteden. U kiest sneller voor een warme woonkamer dan een koude terrastafel.
  • Thuiswerken en digitale dienstverlening. Nu veel werkgevers hybride werken toestaan, zijn die dagelijkse ritjes naar kantoor of winkels simpelweg geschrapt. Bol.com en Albert Heijn bezorgen aan de deur — waarom zou u nog de kou trotseren?
  • Culturele en mentale factoren. Gezelligheid, seizoensdepressie (SAD) en een trage motivatie om te plannen in drukke tijden werken ook mee. Sinterklaas, kerstfilms en comfortfood winnen het vaak van uitgaan.

Wat zeggen lokale signalen?

In steden als Amsterdam en Utrecht ziet u minder spontane borrels in december; horeca worstelt met piektijden. Lokale winkels merken een verschuiving naar click & collect of later winkelen. Marktplaats en tweedehandsgemeenschappen bloeien juist rond de feestdagen — mensen blijven thuis maar handelen online.

Praktische gevolgen — en wat u eraan kunt doen

Thuisblijven is niet per se slecht, maar het heeft consequenties voor welzijn, lokale economie en sociale banden. Gelukkig zijn er eenvoudige stappen die u kunt nemen.

  • Plan gerichte uitstapjes. Kies één of twee momenten per week om echt naar buiten te gaan: een kerstmarkt in Maastricht of een avondwandeling langs de Amsterdamse grachten. Maak er een afspraak van, dat helpt tegen uitstelgedrag.
  • Besparen zonder isolatie van de wereld. Licht de thermostaat een graad terug en draag warme lagen. Een goed plaatje: investeer in een warme jas van een lokale winkel (Jutka & Riska, H&M of een goede tweedehands vondst).
  • Ondersteun lokale ondernemers veilig. Haal afhalen bij horeca of kombineer een korte wandeling met een koffiestop bij een buurtcafé — zo behoudt u contact en helpt u de lokale economie.
  • Behandel uw mentale gezondheid proactief. Meer daglicht, een daglichtlamp, of een korte ochtendwandeling vermindert de winterdip sterk.

Een kleine mindset-shift

Thuisblijven is comfortabel, maar u hoeft geen heel seizoen binnen door te brengen. Maak december een maand van bewuste keuzes: enkele quality-uitstapjes, regelmatig frisse lucht, en slimme energiekeuzes. Dat levert meer op dan een maand vol scrollen op de bank.

Welke keuze maakt u dit jaar: de bank of de kerstmarkt? Deel uw ervaring — ik ben benieuwd welke kleine gewoontes u heeft aangepast om december fijner te maken.