Je worstelt met een perfecte grasmat en een lege bijenkorf? Stop met spuiten. In mijn praktijk merkte ik dat twee ‘lastige’ planten vaker méér doen voor je tuin dan een zak mest uit de bouwmarkt.
Lees dit nu: het is lente in Nederland, bijen hebben nectar hard nodig en jouw portemonnee ook. Ik leg uit welke twee onkruiden je beter laat staan, hoe je er direct voordeel van hebt, en wat je vandaag kunt doen.
Waarom die nette tuin soms tegenwerkt
Veel mensen ruilen biodiversiteit in voor korte, groene grasvelden. Dat ziet er keurig uit, maar het is vaak een ecologische woestijn.
Ik merkte dat stukken met ‘onkruid’ sneller herstellen na droogte en druk weerstaan door wortels die dieper gaan dan gras.
Wat tuinmannen zien maar buren niet
- Onkruiden trekken vroege bestuivers aan (belangrijk in maart-april in Nederland).
- Ze breken verdichte grond open met diepe penwortels.
- Je spaart geld: minder kunstmest en minder kuren met pesticiden.
De twee onkruiden die je wél moet laten groeien
1. Paardenbloem (Taraxacum officinale) — de kleine zon voor je bodem
Je kent 'm als die vrolijke gele kop in het gras. Veel mensen trekken 'm uit, ik liet ze juist staan en zag direct verschil.
Feiten die je moet weten:
- De penwortel breekt harde grond op — dat is goud waard op kleigrond rond Utrecht of in Noord-Nederland.
- Vroeg in het seizoen geeft hij nectar aan bijen en hommels wanneer weinig anders bloeit.
- Bladeren zijn eetbaar: frisse lentemix voor je salade — goedkoper dan een krop sla uit de supermarkt.
Een simpele vergelijking: een paardenbloem is als een natuurlijke spade — klein maar diep werkend.
2. Brandnetel (Urtica dioica) — niet alleen stekelig, ook superpraktisch
Ja, hij prikt. Maar brandnetel is een van de meest nuttige ‘onkruiden’ voor wie echt met de tuin wil werken.
- Brandnetel trekt vlinderlarven en nuttige insecten aan.
- Maak er een vloeibare mest van (brandnetelgier) voor bladvoeding — veel goedkoper dan kunstmest bij Praxis of Intratuin.
- Verse toppen zijn eetbaar na blancheren; hartige soep, pesto of spinazie-achtige vulling.
Tip: draag handschoenen bij het plukken en pluk niet langs drukke fietspaden of plekken waar honden plassen.
Praktische hacks: doe dit deze week
Hier drie eenvoudige stappen om direct voordeel te halen:
- Reserveer een hoek van 1 m² in je tuin als ‘wild hoekje’ — geen gif, geen grasmaaier.
- Snoei eenmaal per jaar in november als je wilt bijsturen (paardenbloem en brandnetel kom je toch weer tegen).
- Gebruik brandnetel als keuken- én tuinhulp (recept hieronder).
Stap-voor-stap: brandnetelgier maken (werkt als goedkope bladvoeding)
Ik gebruik dit al jaren; het is simpel en bespaart je geld.
- Vul een 10-liter emmer halfvol met verse brandneteltoppen (handschoenen aan).
- Vul aan met regenwater of leidingwater en dek losjes af (geen luchtdicht deksel).
- Laat 10–14 dagen trekken in de schaduw; roer elke paar dagen.
- Zeef de vloeistof en meng 1 deel gier met 10 delen water bij het besproeien van bladeren.
Je ruikt misschien even sterk, maar je planten zeggen dank je wel — letterlijk groenere bladeren in een week.
Wat je vandaag anders doet — en waarom het telt
Laat een paar paardenbloemen staan bij de bee-friendly borders of in potten op je balkon. Plant brandnetels achterin je tuin, weg van spelende kinderen.
In Nederlandse tuinen werkt dit vaak beter dan nieuwe ‘natuurvriendelijke’ zaden uit een dure mix: lokale onkruiden zijn gratis en aangepast aan ons klimaat.
Snelle checklist voor de komende maand
- Markeer 1 plek voor onkruidvriendelijkheid.
- Koop geen chemische bestrijding in de bouwmarkt deze lente.
- Probeer één brandnetelgerecht (blancheren + olijfolie + knoflook).
Bij warme, droge zomers zoals we steeds vaker zien in Nederland, werken diepe wortels als een spaarpot voor water. Laat die penwortels dus hun werk doen.
Afsluiting
Ik stond er eerst ook sceptisch tegenover, maar in mijn praktijk bleek: deze twee onkruiden betekenen minder werk en méér leven in je tuin — en een beetje meer smaak op je bord.
Gaat jij één hoek van je tuin opgeven aan wilde planten dit seizoen? Vertel welke plek het wordt en waarom — ik lees het graag.
