Het is nog geen lente, maar in veel tuinen wordt al druk gesjoren in de aarde. Niet omdat mensen zich vervelen, maar omdat de slimste tuiniers weten dat voorbereiden scheelt — veel gedoe én geld — wanneer het groeiseizoen begint. KNMI meldt een verschuiving naar vroeger voorjaar; dat merkt u aan de knoppen die eerder uitlopen. Ik leg uit wat er nu slim is om te doen en waarom.
Waarom nu handelen?
De vorstperiode is voorbij of mild, de grond is makkelijker bewerkbaar en planten zitten nog in rust. Dat biedt een kort venster om bodem en structuur te verbeteren zonder wortels te beschadigen. Bovendien reageren veel bomen en struiken sneller op snoei wanneer ze nog in winterrust zijn — u voorkomt scheuren en ziektes.
Wat doen tuinliefhebbers precies?
- Grondtesten en compost aanbrengen — zie hieronder hoe eenvoudig.
- Snoeien van fruitbomen en rozen terwijl ze nog slapend zijn.
- Planten met blote wortel kopen en planten (bare-root bomen/struiken).
- Vroege zaaien in kas/huis: tomaten, paprika's, en sommige vaste planten.
- Gereedschap controleren en slijpen — u wilt niet halverwege het seizoen vastlopen.
Praktische stappen — doe dit in één weekend
Ik maak het graag praktisch: drie dingen die u dit weekend kunt afvinken.
- Grondtest: koop een simpele pH-test bij Intratuin of Welkoop. Bekend resultaat? Pas kalk of zwavel toe volgens aanbeveling.
- Snoei licht: verwijder dode takken van fruitbomen en oude takken bij heesters. Werk met schone, scherpe snoeischaren (Praxis, Hornbach hebben goede modellen).
- Plant blotewortelaars: rozen of fruitboompjes met blote wortel zijn vaak goedkoper en wortelen sneller in februari-maart.
Voorbeelden uit de praktijk
In mijn volkstuin in Amsterdam-Noord heb ik al twee jaar dat ik in februari bessenstruiken verplant met succes. In Zuid-Limburg zie ik hobbykwekers nu al kassen opwarmen om tomaten in maart te steken — eerder zaaien betaalt zich terug met vroegere oogst.
Veelgemaakte fouten en hoe ze te vermijden
- Te vroeg hard snoeien: laat kwetsbare soorten wachten tot late winter als er nog strenge nachtvorst kan komen.
- Te veel bemesten: een beetje compost is goed, maar zware kunstmest vroeg in het seizoen kan jonge wortels verbranden.
- Vergeten van drainage: heeft u zware kleigrond? Maak verhoogde bedden of meng zand en compost door de bovenlaag.
Kort advies per tuintype
Stadsbalkon: onderhoud uw potten, vervang oude potgrond en controleer vorstbestendige planten.
Moestuin: maak paden en bedden vrij, breng compost aan en begin vroege gewassen binnen voor te zaaien.
Siertuin: plan verplantingen en gebruik mulch rond vaste planten om vocht vast te houden en onkruid te verminderen.
Slotwoord
Als u één ding onthoudt: voorbereiding is rendement. Een kleine investering in tijd nu voorkomt drukte en zorgen zodra alles ontluikt. Heeft u een eigen tip of een lokaal merk dat u altijd gebruikt? Deel het hieronder — ik lees graag uw ervaringen en geef waar mogelijk advies terug.
