December kan voor veel ouderen ongemakkelijk stil aanvoelen, zelfs wanneer de rest van de stad lichtjes versierd is. Recent onderzoek in Nederland laat zien dat één eenvoudige gewoonte het gevoel van eenzaamheid bij 65-plussers aanzienlijk vermindert. Het is geen dure ingreep of ingewikkelde therapie — het draait om korte, regelmatige contactmomenten.

Wat liet het onderzoek zien?

De studie volgde ouderen in verschillende Nederlandse gemeenten (onder andere in Amsterdam en Rotterdam) tijdens de wintermaanden. Ouderen die dagelijks een kort belletje of videomoment hadden met familie of vrijwilligers rapporteerden veel vaker minder eenzaamheid dan wie alleen op feestdagen contact had. Belangrijker: het effect was onafhankelijk van hoe groot de sociale kring was — het gaat om frequentie en voorspelbaarheid.

Waarom korte dagelijkse contactmomenten werken

Er zijn drie simpele redenen waarom dit zo effectief is:

  • Voorspelbaarheid bouwt emotionele veiligheid: weet wanneer er iemand belt, vermindert onzekerheid.
  • Kleine gesprekken verlagen de drempel om te delen: een tienminutengesprek voelt minder belastend dan een langdurig bezoek.
  • Herhaling versterkt sociale verbindingen: regelmaat maakt dat contact niet 'speciaal' hoeft te zijn om waardevol te zijn.

Praktische tips: zo helpt u uw ouders deze gewoonte vol te houden

U hoeft niet dagelijks uren vrij te maken. Een paar concrete stappen die ik in mijn werk met ouderen vaak aanbeveel:

  • Plan vaste momenten: elke ochtend om koffie-tijd (het bekende «bakkie») of elke avond rond 19:00. Zet het in de agenda en herhaal.
  • Maak het kort en warm: stel een paar vaste vragen — hoe voelt u zich, wat heeft u vandaag gedaan, wilt u iets van me weten?
  • Gebruik kanalen die vertrouwd zijn: voor veel ouderen is WhatsApp-telefonie laagdrempelig; anders werkt een vaste telefoonlijn prima.
  • Roteer contactpersonen: laat broers, zussen, buren en kleinkinderen afwisselen zodat het voor u haalbaar blijft.
  • Combineer met praktische hulp: een kort belletje voor een afspraak kan gevolgd worden door een bezoek door Buurtzorg of een vrijwilliger.

Techniek en lokale hulpbronnen

Als techniek een drempel is: SeniorWeb biedt cursussen voor ouderen, en veel bibliotheken organiseren gratis digitale spreekuren. In sommige wijken bestaan ZorgCafés of vrijwilligersorganisaties die korte telefoondagdiensten draaien — informeer bij uw gemeente of bij de lokale welzijnsorganisatie. In steden als Utrecht en Eindhoven bestaan eveneens vrijwilligersplatforms die korte check-in diensten aanbieden.

Een paar valkuilen om te vermijden

  • Geen ongevraagde overkill: te veel telefoontjes kunnen juist afstoten.
  • Vergeet niet te luisteren: korte gesprekken zijn geen checklist — laat ruimte voor reactie.
  • Niet alleen technologie: blijf waar mogelijk fysieke ontmoetingen combineren met bellen.

Ik zie vaak dat het kleinste gebaar — een dagelijks kort belletje of een vaste videokoppeling — de grootste rust geeft aan oudere ouders in december. Het kost u weinig tijd, en voor hen kan het het verschil tussen een eenzame avond en een verbonden gevoel maken.

Heeft u een vast ritueel met uw ouders dat werkt? Deel het hieronder of bewaar dit artikel om eraan herinnerd te worden tijdens de feestdagen.