Je afvoer stinkt, loopt langzaam, of je badkamer staat ineens vol water—en vaak gebeurt dat na één ondoordachte ingreep. Ik merkte in mijn praktijk dat bijna elke klus terug te voeren is op iets dat iemand "even snel" door de gootsteen gooide. Lees dit nu: voorkom een dure monteur, een weekend zonder douche of een kapotte sifon.
Waarom dit je afvoer kapotmaakt
Afvoeren zijn slimme, maar gevoelige systemen. Vet stolt, doekjes zwellen en chemicaliën reageren heftig met elkaar of met metalen. Het is alsof je een filter voor koffie probeert schoon te maken met lijm—het werkt niet en maakt alles erger.
Een kleine actie vandaag kan een flinke rekening morgen voorkomen. In Nederland zien we door koude regenperiodes en veel thuis koken vaker vetophopingen in de riolering.
De 7 dingen die je NOOIT in je afvoer moet gieten
- Bakolie en frituurvet — stolt in de buis en vormt echte vetklonten (fatbergs). Gooi afgekoeld vet in een pot en lever het in bij de milieustraat of in de restafvalbak.
- Mün- of koffiedik — kleeft samen en zorgt voor aanslag; gooi in de GFT of op de composthoop (sommige gemeenten accepteren dat).
- Vochtige doekjes en "flushable" wipes — zwellen op en blokkeren sifons en riolering.
- Verf, terpentine en motorolie — gevaarlijk afval: breng naar de gemeentelijke milieustraat, niet door de gootsteen.
- Medicijnen — belasten het water en behandelingsinstallaties; inleveren bij de apotheek is verplicht.
- Eierschalen en rijst — lijken onschuldig, maar stapelen en blokkeren bochten in de leidingen.
- Commerciële mengsels van bijtende reinigers — vaak te agressief en gevaarlijk in combinatie met andere middelen (rook en giftige dampen).
Wat er precies gebeurt in de pijp
Vet gedraagt zich als was in koud water: het smelt, stroomt mee, en stolt later tegen de buiswanden. Doekjes werken als een zeef en vangen alles. Meng je bleek met azijn of andere zuren, dan ontstaat giftig gas—dat heb je al eens in het nieuws gezien.
Ik heb monteurs gezien die in één riolering stukken vet vonden ter grootte van een voetbal—en ja, dat was uit één straat in Amsterdam. Ongeveer zo'n 'fatberg' begint bij kleine fouten thuis.
De grootste fouten die mensen maken
- Het geloven van "flushable" op de verpakking.
- Het vlug doorspoelen van olie met heet water—dat verdunt het vet tijdelijk maar laat het elders stollen.
- Het combineren van schoonmaakmiddelen (bleek + ammoniak of azijn) om 'beter' te reinigen.
Wat je wél kunt doen — praktische hacks die echt werken
Ik testte de volgende methodes vaak: ze zijn goedkoop, veilig en werken in de meeste gevallen zonder monteur.
Stap-voor-stap: vet uit je gootsteen verwijderen (huis-hack)
- Stap 1: Schep zoveel mogelijk vet en etensrester weg met keukenpapier in een potje.
- Stap 2: Giet 1 à 2 eetlepels afwasmiddel direct in de verstopte sifon (afwasmiddel breekt vet). Afwasmiddel is je eerste redder bij vet.
- Stap 3: Giet langzaam heet water na (niet kokend op PVC—laat water net onder het kookpunt afkoelen). Doe dit in etappes zodat de pijp niet te snel opwarmt.
- Stap 4: Gebruik een zuignap (plunger) of een handontstopper; draaiende bewegingen helpen het vet losmaken.
- Stap 5: Als dat niet werkt: verwijder de sifon (zet een emmertje eronder) en maak die schoon; in bouwmarkten als Gamma of Praxis vind je goedkope vervangstukken.
Alternatieven die ik aanbeveel
- Enzymatische rioolreinigers: kosten wat meer, maar eten organisch vuil op zonder gevaarlijke dampen.
- Een handveer (ontstopper) van Bol.com of Gamma: goedkoop én effectief tegen haarklitten.
- Regelmatig onderhoud: een keer per halfjaar de sifon schoonmaken voorkomt verrassingen.
Snelcheck voordat je iets door het putje kiepert
- Is het vloeibaar vet of olie? Niet door de afvoer.
- Is het chemisch gevaarlijk (verf, olie, oplosmiddel)? Naar de milieustraat.
- Is het doek of papier? In de prullenbak.
- Twijfel je? Gebruik een potje en gooi het bij restafval of lever het in bij de gemeente.
Trouwens, veel gemeentes in Nederland hebben nu inzamelpunten voor frituurvet en gevaarlijk afval—check de website van jouw gemeente of bel de milieustraat. Voor €0 tot een paar euro bespaar je jezelf vaak honderden euro’s aan loodgieterskosten.
Ik ben benieuwd: wat was de meest onverwachte oorzaak van jouw afvoerprobleem? Deel het hieronder — het heeft meer mensen geholpen dan je denkt.
