Je gooit na het bakken snel die pan leeg en spoelt hem weg — klinkt onschuldig, toch? Ik merkte in mijn praktijk dat één zo’n onschuldige beweging je later een verstopping, stank of een flinke rekening kan opleveren. Lees dit nu: in koud Nederlands weer stolt vet nóg sneller en maakt het leidingen ondoorlaatbaar.
Waarom dit direct fout gaat
Veel mensen denken dat 'vet is natuurlijk' dus het spoelt vanzelf weg. Dat is misleiding door je gootsteen. Wat er gebeurt is hard en simpel.
Wat olie in de leidingen doet
- Olie en vet koelen af en verhardt als klei tegen de binnenkant van leidingen.
- Vet vangt zeepresten, etensresten en haren — het wordt een plakkende klomp.
- Die klomp groeit, water kan niet meer weg en je krijgt terugstroming of stinkende sifons.
- In het riool vormt zich een zogenaamde vetklomp of 'fatberg' — dat kost gemeenten en ons allen veel geld om schoon te maken.
Ik zag het met eigen ogen
In mijn praktijk belden mensen huilend omdat het water omhoog kwam in hun badkamer na een weekend gourmetten. Ik haalde een stuk vet tevoorschijn dat zo groot was dat het bijna in de vuilnisbak paste. Dat is geen uitzondering, dat is dagelijkse realiteit.
Veelgehoorde excuses — en waarom ze niet kloppen
- "Het is plantaardig, het is natuurlijk." — Natuur of niet: het stolt en kleeft.
- "Ik spoel het door met heet water." — Heet water schuift het vet verder weg, maar lost het niet op; het koelt af bij de bocht.
- "Ik gebruik zeep, dus het verdwijnt." — Zeep verandert het vet niet genoeg om verstopping te voorkomen.
Praktische lifehack: zo gooi je olie veilig weg (stap-voor-stap)
Dit werkt in kleine keukens en tijdens familiebakken in Amsterdam, Rotterdam of welk dorp dan ook.
- Laat olie eerst afkoelen tot kamertemperatuur.
- Giet de olie door een fijn zeefje in een lege glazen pot of plastic fles.
- Opteer om de pot te vullen en goed te sluiten. Zet in de vriezer zodat olie stolt — dan ruikt het minder en lekt het niet.
- Weggooien: controleer je gemeentewebsite, maar meestal kan zo’n afgesloten, bevroren pot in het restafval of naar de afvalbrengplaats (milieustraat) voor groot afval.
- Voor zeer kleine beetjes: veeg met keukenpapier en gooi het papier in het restafval — niet in GFT.
Een slimme besparingstruc
Filtreer gebruikte olie en bewaar het in een goed afgesloten fles: je kunt deze een paar keer hergebruiken voor frituren. Of breng grotere hoeveelheden naar de milieustraat; sommige gemeenten of lokale initiatieven verzamelen gebruikte olie voor biodiesel.
Wat je absoluut niet moet doen
- Giet het niet door de gootsteen of het toilet.
- Gooi het niet in de tuin of de GFT-bak — het verstoort compost en bodemleven.
- Vertrouw niet op 'boerenmiddeltjes' die beloven vet op te lossen — je verplaatst vaak alleen het probleem.
Hoe de gemeente en loodgieter dit oplossen (en wat het kost)
Als het kwaad al is geschied belt men de loodgieter of de gemeente. Het kan gaan om het weghalen van vetklompen of het afspuiten van rioleringen — werkzaamheden die soms tot honderden euro's lopen en de buurt overlast bezorgen.
In veel Nederlandse steden zijn er campagnes geweest tegen vet in de afvoer; check de website van jouw gemeente voor inzamelpunten of speciale acties.
Een simpele vergelijking
Zie vet in je afvoer als kaarsvet in een tuinslang: eerst loopt het, daarna klontert het samen en stopt alles. Precies zo werkt het, alleen ruikt het nare en kost het geld om te repareren.
Tot slot: kleine moeite, grote winst
Je hoeft geen loodgieter te zijn om dit probleem te voorkomen. Een lege jampot en een minuutje extra volstaan. In mijn ervaring veranderen huishoudens die dit eenmaal doen nauwelijks van gewoonte terug.
Wat is jouw tactiek tegen olie en vet in de keuken? Heb je een slimme tip of een lokale inzamelplek in jouw gemeente? Laat het weten — ik ben benieuwd naar goede voorbeelden uit jouw buurt.
