Je gooit na het koken of klussen snel wat olie weg — klinkt onschuldig. Maar één keertje verkeerd en je hebt een kolkende, stinkende blokkade of een flinke rekening van de loodgieter. Lees dit nu: ik heb het vaak genoeg gezien in Amsterdam en andere Nederlandse huishoudens.

In mijn praktijk merkte ik dat mensen dezelfde fouten blijven maken. Hieronder leg ik uit welke oliën écht problematisch zijn, waarom, en wat je direct kunt doen om schade (en kosten) te voorkomen.

Waarom dit elke paar jaar weer misgaat

Veel plantaardige oliën lijken vloeibaar en onschuldig, maar in riolen en oudere leidingen koelen ze af en worden ze stroperig. Het werkt als een koffiefilter voor vetten: vet blijft plakken, slibt aan en trekt ander vuil aan.

Giet nooit deze olie — vooral niet in koude maanden wanneer vet sneller stolt.

De 6 grootste boosdoeners

  • Gebruikte frituurolie en braadvet — stolt en vormt een harde prop.
  • Runder- of varkensvet (spekvet) — blijft plakken aan wandjes van buizen.
  • Kokosolie en palmolie — stollen bij relatief hoge temperatuur.
  • Motorolie en ander industrieel smeermiddel — vergiftigt het water en mag wettelijk niet in de gootsteen.
  • Peanut- en sesamolie — lijken licht, maar scheiden eiwitten en vetten die samen klonteren.
  • Olijfolie in grote hoeveelheden — één flesje is niet direct dodelijk, maar bij herhaling ontstaat er probleem.

Wat er precies gebeurt (in eenvoudige taal)

Als olie in de afvoer komt, koelt het af en hecht zich aan de zijkant van de leiding. Daarna gebeurt hetzelfde als bij een sneeuwbal: er blijft steeds meer vuil plakken.

Loodgieters smeekt je: giet nooit deze olie in je afvoer - image 1

Uiteindelijk heb je een vetprop die water tegenhoudt, geurtjes creëert en in oudere riolen zelfs terugstroom naar je douche kan veroorzaken. Ik heb huizen gezien waar het water maandenlang slecht wegzakte — met schimmel en stank als gevolg.

Wist je dat?

  • Een kleine hoeveelheid olie kan zich in de leidingen in jaren ophopen.
  • In Nederlandse gemeenten zijn er vaak speciale inzamelpunten voor gebruikte olie.
  • Motorolie hoort bij het chemisch afval — wegbrengen naar de milieustraat is verplicht.

Praktische hacks: wat je nú moet doen

Hier is een stappenplan dat ik iedereen adviseer — simpel, effectief en geschikt voor Nederlandse huishoudens.

  • Laat olie afkoelen in de pan, maar giet hem niet direct door de gootsteen.
  • Schep vaste vetresten in een oud potje of bakje (afvalscheiding: restafval). Gebruik bijvoorbeeld een lege jampot.
  • Grote hoeveelheden (frituurolie) bewaar in een afgesloten fles en lever in bij het afvalbrengstation of een gemeentelijk inzamelpunt.
  • Motorolie: breng naar de milieustraat of een garage die het accepteert — nooit in de GFT/grond of gootsteen.

Stap-voor-stap: olie veilig weggooien

  • Stap 1: Laat de olie afkoelen tot kamertemperatuur.
  • Stap 2: Zeef indien nodig en giet in een oude PET-fles of jampot.
  • Stap 3: Plak de dop dicht en lever in bij de milieustraat of bij een inzamelpunt van jouw gemeente (check de gemeentelijke website).
  • Stap 4: Kleine resten? Dep met keukenpapier en gooi dat bij het restafval.

Als je al een verstopping hebt — snel handelen

Ik heb letterlijk loodgieterswerk geobserveerd waarbij bewoners kostbare fouten maakten. Probeer deze veilige stappen voordat je dure hulp inschakelt:

  • Giet kokend water langzaam (in etappes) door de afvoer om vet te verzachten.
  • Stort een handje zuiveringszout (baksoda) in de afvoer, voeg azijn toe, wacht 10–15 minuten en spoel na met heet water.
  • Gebruik een plopper of een eenvoudige ontstopper; vermijd agressieve chemicaliën (die je leidingen kunnen aantasten).
  • Blijft het probleem bestaan? Bel een loodgieter — in Nederland varieert reparatie van een verstopte afvoer tussen enkele tientallen tot honderden euro’s, afhankelijk van de ernst.

Lokale opties in Nederland

Veel supermarkten (sommige filialen van Albert Heijn of Jumbo) en buurtcentra hebben inzamelacties voor kleinere hoeveelheden frituurolie. Voor grotere hoeveelheden kun je terecht bij je gemeente of het afvalbrengstation (milieustraat).

Loodgieters smeekt je: giet nooit deze olie in je afvoer - image 2

Tip: zoek op de website van jouw gemeente (bijvoorbeeld Amsterdam, Utrecht, Rotterdam) naar "gebruikte frituurolie inzamelen". Vaak gratis en je voorkomt gedoe met de buurtfietsenmaker of loodgieter.

Mythes die je kunt vergeten

  • "Giet koud water en het spoelt weg" — nee, je duwt het vet verder de leidingen in.
  • "Kleine hoeveelheden doen geen kwaad" — het stapelt langzaam, net als een sneeuwbal.
  • "Chemische ontstopper lost alles op" — ze werken soms, maar beschadigen oudere leidingen en zijn slecht voor het milieu.

Trouwens: ik merkte dat buren vaak denken dat 'biologische' olie vriendelijker is voor leidingen — dat is niet het geval.

Laatste waarschuwing en kleine beloning

Sla deze waarschuwing niet over. Een beetje aandacht bespaart je geurproblemen, een kapotte gootsteen en een rekening waarvan je niet vrolijk wordt. En het helpt onze riolen en grondwater — iets waar Nederlandse gemeenten streng op letten.

Als je wilt besparen: bewaar gebruikte olie in een fles en lever die één keer per jaar in. De moeite kost je vijf minuten; de loodgieter kost je veel meer.

Wat is jouw grootste ergernis met verstopte afvoeren? Deel één tip die bij jou werkt — misschien redt jouw advies iemands weekend.