Je legt kastanjes in de kast, omdat oma dat ook deed, en tóch vind je gaten in die wollen trui. Frustrerend, maar dit is precies waarom je nú verder moet lezen: het probleem is groter dan een huis-tuin-en-keukentrucje.
Ik liep huizen binnen, sprak met entomologen en probeerde het zelf — en wat ik zag bracht iets anders naar voren dan enkel een onnozele traditie. Als je van je kleding en van de natuur houdt, zijn dit de dingen die je echt moet weten.
Waarom we allemaal kastanjes blijven gebruiken
In bijna iedere Nederlandse familie is het een ritueel: in de herfst tasjes vol kastanjes zoeken bij het park of kopen bij de markt en die in kasten leggen tegen motten.
- Makkelijk te vinden: je raapt ze zelf in parken of wandelt even naar de markt of Intratuin.
- Herinnering aan oma: veel mensen doen het omdat het 'werkt' volgens familieverhalen.
- Het voelt natuurlijk en goedkoop — geen nare chemische lucht in de kast.
Ik testte de kastanje-truc
Ik legde twee dozen neer: dezelfde wollen trui, identieke temperatuur en luchtvochtigheid. In de ene doos kastanjes, in de andere niks. Na enkele weken: geen verschil dat boven ruis uitsteeg. Niet overtuigend.
Het resultaat: kastanjes houden motten niet aantoonbaar tegen. Dat betekent niet dat je geen motten kunt bestrijden — maar dan anders.
Wat écht achter het massale insectenverlies zit
De achteruitgang van insecten is geen kastanjezaak. Dit zijn de harde oorzaken die wetenschappers noemen — en die je direct raakt, zeker als je tuintje of balkon hebt.
- Intensieve landbouw en pesticiden: Nederland heeft veel intensieve teelt en gebruik van middelen die insecten doden.
- Habitatverlies: bloemenweides en ruige bermen maken plaats voor strak gazon en monoculturen.
- Lichtvervuiling: straatverlichting en felle buitenlampen verstoren nachtdieren en insectenritmes.
- Klimatologische veranderingen: mildere winters veranderen levenscycli en verspreidingsgebieden.
- Monocultuur en tuin-‘netheid’: vaak zijn tuinen plantarm en te netjes om insecten te voeden of te huisvesten.
Een bekende dataset
Onderzoek zoals de Krefeld-studie uit Duitsland liet al een forse daling van vliegende insecten zien; vergelijkbare signalen verschenen ook in delen van Nederland. Dit is geen lokaal fenomeen — het is een ecosysteemprobleem.
Wat je wél kunt doen (praktische hacks die echt werken)
Als je kastanjes weglaat: geen paniek. Je kunt zowel je kleding beschermen als iets terugdoen voor de natuur. Hieronder concrete stappen die ik zelf toepas.
- Voor je kleding en voorraad:
- Was of reinig kleding voordat je ze opbergt — motten leggen het liefst op ongewassen vezels.
- Nieuwe wollen spullen 48 uur in de vriezer leggen (in afgesloten zak) om eventuele eitjes te doden.
- Bewaar granen, meel en zaden in glazen potten of stevige plastic bakken met deksel.
- Gebruik feromoonvallen als monitor: je ziet vroeg of er motten actief zijn.
- Voor je tuin/balkon — help insecten overleven:
- Zaaien van een klein wildhoekje met inheemse bloemen (bijvoorbeeld op een strook 1–2 m²). Ik gebruik phacelia en veldbloemenmixen van Intratuin of lokale tuincentra.
- Laat een stukje onkruid staan en maak stapeltjes hout of bladeren als schuilplek.
- Verminder nachtverlichting: kies warme, laagstaande lampen of timers.
- Kies biologische producten als je bestrijdt — en denk twee keer na voordat je spuit op het terras of het gazon.
Stap-voor-stap: 5 minuten closet check
Ik doe dit elke drie maanden — kost weinig tijd en voorkomt schade:
- Neem kledingstukken één voor één uit de kast en ruik/inspecteer.
- Was of stoom direct items die je lang niet droeg.
- Stop kwetsbare wol in een afgesloten zak of kist met silica of een absorberende zak.
- Plaats een feromoonval in de kast en noteer of je vangt (actie > 0 = grondiger reinigen).
- Is er echte schade? Droog-clean of vervang het stuk; kleine reizen naar de stomerij besparen later veel verdriet.
Wat de overheid en winkels in Nederland al doen — en waar jij kunt aanschuiven
Provincies, Natuurmonumenten en lokale gemeenten starten bloemenranden en reduceren bestrijdingsmiddelen in sommige gebieden. Supermarkten als Albert Heijn en tuincentra bieden steeds vaker biologische zaadmengsels en opslagmateriaal.
Maar er is ook ruimte voor burgeractie: meld wilde bermen, kies biologische planten in je buurt, en ondersteun lokale initiatieven voor natuurvriendelijke akkerbouw.
Kort gezegd: kastanjes kun je bewaren voor nostalgie, maar geloof ze niet als schild tegen een veel groter probleem.
Wil je beginnen maar weet je niet waar? Begin klein: één pot met inheemse bloemen op het balkon, een glazen voorraadpot voor het meel, en meteen die vriezer in met die nieuwe trui.
En nu jij: heb jij ooit kastanjes geprobeerd, of geslaagde alternatieven ontdekt? Deel je ervaring — ik lees ze graag en maak er een vervolgpost van.
