Je opent je energieoverzicht en voelt je maag samentrekken — die gasrekening is hoger dan vorig jaar. Ik merkte dat veel mensen in mijn werk precies dezelfde fout maken: de thermostaat wordt verkeerd gebruikt, elke dag opnieuw.
Lees dit nu, want met een paar aanpassingen die je vandaag nog kunt doen, kun je die rekening flink drukken — zonder in de kou te zitten.
Waarom deze stand zo duur is
Elektriciens en installatiebedrijven in de Nederlandse wijken zien het dagelijks: de thermostaat staat te hoog of op de verkeerde modus. Dat lijkt comfortabel, maar het kost.
Een vuistregel die ik vaak noem in mijn praktijk: één graad minder in huis scheelt ongeveer 6% gas. Dat telt op — zeker met de prijzen die we de afgelopen jaren zagen.
De drie fouten die ik het meest tegenkom
- Thermostaat constant op 22–24°C zetten “om het gezellig te houden”. Dat slurpt gas, ook als er niemand thuis is.
- Thermostaat direct boven een radiator of bij een raam hangen. Hij denkt dat het al warm genoeg is en schakelt de ketel kort en vaak in.
- Vertrouwen op de oude aan/uit-stand in huizen met slimme radiatorkranen (TRV). De ketel compenseert en draait harder dan nodig.
Wat er precies gebeurt (kort en eerlijk)
Stel je voor: je thermostaat is als een auto-rij-instructeur die alleen naar de snelheidsmeter kijkt en niet naar de weg. Staat hij naast een radiator, dan denkt hij dat de hele kamer warm is en stopt met stoken.
Het resultaat: warme plekken bij de sensor, koude hoeken elders, en meer cyclisch stoken — minder efficiënt en duurder.
Waarom dit in Nederland extra pijn doet
- Veel woningen hebben een combiketel (cv-ketel) en radiatorkranen; verkeerd afgesteld leidt snel tot hoger verbruik.
- Onze huizen zijn forser geïsoleerd dan vroeger, maar slechte plaatsing van de thermostaat of verouderde instellingen compenseren die winst.
- Met lokale bouwmarkten zoals Gamma, Praxis en Hornbach binnen handbereik kun je makkelijk goedkope onderdelen of een slimme thermostaat halen — maar vaak zonder uitleg geïnstalleerd.
Praktische checklist: bespaar in 10 minuten
Ik test dit vaak bij klanten; deze quickscan werkt altijd. Pak een digitale thermometer en volg deze stappen.
Stap-voor-stap (de 10-minuten hack)
- Stap 1: Zet de thermostaat tijdelijk op 20°C en meet op verschillende plekken in de kamer met je thermometer (bij de sensor, in het midden, bij het raam).
- Stap 2: Verplaats de thermostaat weg van radiatoren en direct zonlicht. Als verplaatsen niet kan: hang een kleine thermostaat-afscherming of verplaats de sensor.
- Stap 3: Activeer nachtverlaging (setback). Stel 16–17°C in wanneer je slaapt of weg bent.
- Stap 4: Gebruik programma's of een slimme thermostaat die je schema volgt — geen constante hoge stand.
- Stap 5: Controleer radiatorkranen (TRV). Zet kamers die je niet gebruikt lager of helemaal uit.
Met één simpele wijziging — een lagere dag- of nachtinstelling — kun je vaak honderden euro's per jaar besparen. Ik heb het meerdere keren gezien bij gezinnen en alleenstaanden in Amsterdam, Rotterdam en kleinere dorpen.
Andere slimme trucs die niemand vertelt
- Voorkom te veel doorsluizen: laat de ketel niet onnodig naverwarmen door meerdere zones verkeerd in te stellen.
- Combineer isolatie met juiste thermostaatinstellingen — dubbelglas helpt alleen als je de stook slim regelt.
- Overweeg slimme radiatorkranen per kamer: ze werken als individuele thermostaten en voorkomen dat één sensor de hele woning regeert.
- Controleer jaar- of seizoensafstellingen: veel ketels hebben een zomer/winter-stand die de efficiëntie beïnvloedt.
Wat kost het én wat levert het op?
Rekenvoorbeeld: bij een gemiddeld Nederlands huishouden kan 1 graad lager leiden tot 6% minder gasverbruik. Met huidige prijzen loopt dat snel op naar €150–€500 per jaar, afhankelijk van woning en gezinssamenstelling.
By the way, de investering in een slimme thermostaat of slimme TRV's betaalt zich vaak binnen 1–2 jaar terug.
Veelgestelde valkuilen (en hoe je ze ontwijkt)
- Valkuil: "Slimme thermostaat geregeld, maar radiatoren blijven handmatig hoog." Oplossing: maak alle thermostaten consistent of zet TRV's op vaste standen.
- Valkuil: thermostaat in een tochtige gang. Oplossing: verplaats of isoleer de meetplek.
- Valkuil: angst voor koude. Oplossing: verlaag één graad per week; je zult het snel wennen en besparen.
Kort en krachtig: wat doe je nu?
- Check locatie van je thermostaat — verplaats of scherm af als nodig.
- Zet nachtverlaging en gebruik een programma. Geen 24/7 22°C meer.
- Overweeg slimme TRV's per kamer en/of een moderne slimme thermostaat.
- Metingstip: neem een goedkope digitale thermometer (Gamma, Bol.com) en meet je kamer op drie plekken.
Ik heb dit bij tientallen huizen gezien: een paar aanpassingen en de rekening daalt. Het voelt soms een beetje als schipperen met comfort, maar vaak merk je nauwelijks verschil in beleving en wel in je portemonnee.
En nu voor de vraag die ik het meest krijg: wat verander jij als eerste op jouw thermostaat? Laat het me weten — ik ben benieuwd naar je tip of uitdaging.
