Je hoort ’s avonds een krakende vloer en je vraagt je af: wat deden ze daar eigenlijk tijdens de montage? Ik merkte op bouwplaatsen in Amsterdam en elders in Nederland dat een simpel potlood vaak in één handtas zat. Lees dit nu — want een verkeerde aanpak kan later leiden tot geluiden, kromtrekken of dure herstelkosten.

Waarom je dit niet meteen moet wegwuiven

Veel mensen denken dat een potlood er alleen voor het markeren is. In mijn praktijk zag ik dat timmerlui het potlood gebruiken als snelle, goedkope tool om iets tijdelijk te corrigeren tijdens het leggen van houten vloeren.

Het korte antwoord

Een potlood fungeert als tijdelijke wig, spacer of meetinstrument — geen permanente oplossing, maar briljant handig tijdens het werk.

Een potlood onder je vloerplanken: waarom timmerlui dit altijd doen - image 1

7 concrete redenen

  • Tijdelijke wig bij trillende planken — wanneer een plank net niet strak ligt, schuiven ze een potlood onder om hem op hoogte te houden terwijl er genageld of gelijmd wordt.
  • Als simpele spacer tegen de muur — in plaats van een plastic wig gebruiken ze soms een potlood om de uitzettingsvoeg kort te controleren.
  • Check op doorbuiging — door een potlood onder een plank te leggen ontdek je of de ondervloer een zwakke plek heeft.
  • Om te voorkomen dat randen inslaan — bij het slaan met een blok en hamer houdt het potlood de plank net iets van positie zodat de messing en groef niet beschadigen.
  • Voor het lokaliseren van geluiden — schuift een timmerman het potlood rond totdat het gekraak stopt; zo vindt hij de losse spot snel.
  • Als markeerstok voor zaagranden — een potlood onder de plank helpt bij het tijdelijk liften en tekenen van de juiste zaaglijn.
  • Out-of-the-box improvisatie in natte huizen — in veel Nederlandse woningen met wisselende luchtvochtigheid is een snelle tijdelijke correctie soms nodig voordat ze duurzame shims plaatsen.

Wat gebeurt er in Nederlandse huizen (de context)

In Nederland heb je vaak oudere huizen met licht golvende vloeren, of nieuwbouw met vloerverwarming. Dat laatste maakt hout gevoeliger voor uitzetten en krimpen. Ik zag timmerlieden bij Gamma- en Praxis-klussen werken: een potlood is sneller dan terug naar de bus voor plastic shims.

Waarom dit in onze klimaatzone vaker voorkomt

  • Seizoenwisselingen in NL (koud nat naar warm droog) doen hout bewegen.
  • Vloerverwarming maakt het hout droog en kan spleten veroorzaken als er geen juiste speling is.
  • Veel doe-het-zelvers hebben geen speciale shims bij de hand — maar altijd wel een potlood.

Praktische hack: hoe gebruik je een potlood als tijdelijke shim (stap-voor-stap)

Ik testte dit zelf tijdens een kleine reparatie en het werkt verrassend goed — zolang je het slim en tijdelijk gebruikt.

  • Stap 1: Zorg dat de plank droog is en dat je weet waarom je wilt shimmen (krakend geluid, losrand, hoogteverschil).
  • Stap 2: Leg het potlood loodrecht of schuin onder de rand — experimenteer met de dikte: een HB-potlood is dunner dan een dikke houtskoolvariant.
  • Stap 3: Zet de plank tijdelijk vast (klem of een losse nagel), controleer of het geluid of de beweging weg is.
  • Stap 4: Vervang zo snel mogelijk het potlood door een geschikte shim of vul met parketkit. Een potlood is altijd tijdelijk.

Tip: Als je in de buurt van Utrecht of Rotterdam woont: koop bij Karwei of Praxis een setje kunststof shims (€3–7) — ze zijn klein, goedkoop en veel betrouwbaarder dan een potlood.

Een potlood onder je vloerplanken: waarom timmerlui dit altijd doen - image 2

Wanneer je het niet moet doen

  • Nooit een potlood laten zitten onder blijvend belaste planken — het verrot of breekt na verloop van tijd.
  • Gebruik het niet als vervanging van professionele ondervloer-correctie bij grotere doorbuigingen.
  • Laat het over aan een vakman als er sprake is van structurele problemen; soms is de ondervloer aan vervanging toe.

By the way — subtiele geluiden vertellen een verhaal

Ik heb geleerd dat een krakende plank vaak geen mysterie is maar een checklist: ondervloer, vocht, expansievoeg, bevestiging. Het potlood is zelden de eindoplossing, maar wel de snelste manier om het probleem te lokaliseren en tijdelijk op te lossen.

Mini-checklist voor je volgende vloerinspectie

  • Luister naar het geluid: waar hoor je het precies?
  • Voel of er speling is bij de naden.
  • Controleer de uitzettingsvoegen bij de muren (≤ 10 mm is gebruikelijk afhankelijk van type vloer).
  • Gebruik een potlood alleen als tijdelijke test — vervang door shims of kit.

Ik heb dit meerdere keren toegepast bij kleine klusjes in Haarlem en Groningen — meestal lost het het probleem snel op, maar het is niet de permanente remedie die sommige doe-het-zelvers hopen. Door deze eenvoudige test weet je sneller wat wél nodig is: een nieuwe ondervloer, professionele stabilisatie, of gewoon een setje shims van de bouwmarkt.

Wat is jouw ervaring met krakende vloeren? Heb jij ooit een potlood of andere vreemde tool gezien op een klus? Laat het weten — ik ben benieuwd naar de beste (of gekste) hacks die jullie zijn tegengekomen.