Heb je ooit een nieuwe vloer laten leggen die na een maand begon te kraken of opzwellen? Dat komt vaker voor dan je denkt — en vaak had een simpel potlood dat kunnen voorkomen. Lees hier waarom vakmensen dit oude trucje gebruiken en wat jij direct kunt checken voordat de arbeiders weg zijn.
Wat gebeurt er precies als ze een potlood gebruiken?
In mijn praktijk zag ik timmerlieden een potlood onder vloerdelen schuiven voordat ze vastlegden. Het is geen magie: het is een goedkope, zichtbare manier om afstand, hoogte en beweging te testen.
Veel mensen denken dat zo'n potlood “kinderachtig” is. Maar het is juist een slimme proefopstelling die problemen opspoort voordat ze kostbaar worden.
Waarom ze het doen — de korte lijst
- Om de juiste uitzetvoeg te testen (voorkomt opbollende laminaat- of houten vloeren).
- Om te checken of vloerdelen niet tegen muren of plinten schuren tijdens beweging.
- Als tijdelijke shim om planken op gelijke hoogte te houden terwijl lijm of clips drogen.
- Om te voelen waar een potentiële knik of hoge plek zit voordat je schroeft of lijmt.
- Als visuele markering: later makkelijk terugvinden waar een balk of bevestiging zit.
- Om te simuleren hoe ondervloer en vloer reageren bij vochtigheid (handig in vochtige kelderwoningen in Nederland).
- Snelle, goedkope test zonder meteen dure kunststoffen of metalen afstandhouders te gebruiken.
Een metafoor die helpt: waarom een potlood werkt als proef
Zie het als een proefstukje koffie: voordat je een hele pot zet, proef je een klein kopje. Het potlood simuleert de ruimte die nodig is voor beweging, zonder meteen het definitieve werk vast te zetten.
Waar in Nederland dit extra belangrijk is
In veel oudere Nederlandse huizen — denk aan grachtenpanden of woningen met houten balklagen — verschilt de vochtigheid per seizoen sterk. Winters met veel regen gevolgd door verwarming zorgen voor krimp en uitzetting.
Daarnaast gebruiken installateurs in Gamma, Praxis en Karwei vaak eerst een tijdelijke oplossing tijdens klusdagen. Dat is niet luiheid; het is testen. En het scheelt later kosten aan reparatie (in euro’s: een paar tientjes vs. honderden voor herleggen).
Praktische levenshack: hoe je het zelf kunt doen (stap-voor-stap)
Ik heb dit zelf getest bij een parquet-installatie. Volg deze stappen als je wilt checken voordat de plaaters weggaan.
- Stap 1: Koop een paar HB-potloden (of gebruik een oud potlood). Flinke, rechte potloden werken beter dan stompjes.
- Stap 2: Leg het potlood tussen de muur en het vloerdeel op plekken waar plinten komen, en bij enkele middenlijnen van de kamer.
- Stap 3: Loop de kamer in verschillende temperaturen na 24–48 uur (verwarming aan/uit). Observeer of het potlood klem komt te zitten of juist vrij blijft bewegen.
- Stap 4: Meet de afstand met een rolmaat; voor laminaat is een uitzetvoeg van ongeveer 8–12 mm gebruikelijk. Pas aan als nodig.
- Stap 5: Vervang potloodtijdelijk door plastic afstandhouders of permanente shims en verwijder het potlood voordat alles definitief vastzit.
Belangrijk: laat het potlood niet zitten als permanente shim. Hout en grafiet verouderen, en een potlood breekt of rolt weg met vervelende gevolgen.
Tips die timmerlieden zelden hardop zeggen
- Gebruik het potlood als visuele herinnering voor de klusploeg: een simpele stok houdt discussie weg.
- Leg meerdere potloden op kritieke plekken — één potlood liegt soms over lokale hoogteverschillen.
- Maak foto’s met je telefoon; later kun je precies zien waar de proefruimtes zaten.
- Als je vloerverwarming hebt: test onder bedrijfstemperatuur — hout reageert meer bij warmte.
Waarschuwingen — wat je absoluut niet moet doen
Ik zie het te vaak: mensen denken dat elk tijdelijk trucje permanent is. Dat is het niet.
- Laat geen potlood onder de vloer zitten als definitieve oplossing.
- Vertrouw niet blind op één potloodpunt; meet en controleer.
- Gebruik geen potlood als vervanging voor een vochtscherm of professionele ondervloer.
En nu het meest interessante deel
Als je volgende keer ziet dat de timmerman even een potlood pakt, stop met denken dat het “oud-Hollands” of knullig is. Het is een snelle test die vaak honderden euro’s aan reparaties voorkomt. In mijn ervaring betaalt het zich vaak terug in rust en zekerheid.
Ben je benieuwd of jouw vloer al goed gelegd is? Doe de potloodtest zelf in 10 minuten nadat de vloer gelegd is — je zult versteld staan wat je ontdekt.
Heb je dit ooit geprobeerd tijdens een verbouwing, of zag je een vakman het doen? Deel je ervaring hieronder — welke onverwachte trucjes heb jij gezien op Nederlandse bouwplaatsen?
