Stopcontacten vol met gips, verf of stof na een dag klussen — dat herken je vast. Ik zag het tientallen keren tijdens renovaties in Amsterdam en Rotterdam: monteurs duwen soms een potlood in het gat. Het klinkt raar, maar er zit logica achter. Lees dit nu, voordat jij die boel dichtplakt met tape en later een dure monteur nodig hebt.
Wanneer een potlood wél handig is
Veel mensen denken meteen aan gevaar. Toch gebruiken elektriciens in specifieke situaties een houten potlood als tijdelijke maatregel. In mijn praktijk kwam dat meestal voor bij:
- Bescherming tegen bouwvuil tijdens stucen of verven — hout houdt grof vuil uit het gaatje.
- Een snel hulpmiddel om te voorkomen dat kinderen of katten met losse draden in aanraking komen tijdens niet-actieve werkzaamheden.
- Als eenvoudig afsteekhoutje bij het uitlijnen van inbouwdozen voordat de afdekplaat terugkomt.
Waarom juist een potlood?
Een houten potlood is makkelijk, goedkoop en meestal niet elektrisch geleidend zolang de grafietkern volledig bedekt is. Het past vaak precies in het ronde gat van veel moderne Nederlandse stopcontacten — vergelijkbaar met een tijdelijk plugje dat je al in huis hebt.
Hoe je het veilig doet — stap voor stap
Belangrijk: dit is géén uitnodiging om willekeurig iets in een werkend stopcontact te steken. Volg deze stappen alleen bij werkzaamheden met de stroom permanent uitgeschakeld.
- Schakel de stroom uit in de juiste groep in je groepenkast (in Nederland: zekering/automaat volledig uit).
- Controleer met een spanningszoeker of de spanning écht weg is. Ik let hier altijd dubbel op.
- Gebruik een ongebruikt, onbeschadigd houten potlood zonder uitstekende grafietpunten of metalen delen.
- Steek het potlood voorzichtig in het gat totdat het niet verder kan, maar forceer nooit.
- Plak eventueel rondom af met schilderstape of plaats een losse afdekplaat voor extra stofbescherming.
- Haal het potlood weg voordat je de stroom weer inschakelt.
Stop — niet doen als de stroom aan staat. Zelfs een klein stukje blote grafiet of een metalen lijmstrip kan dodelijk zijn als het contact maakt met levenselementen in het stopcontact.
Betere alternatieven (aanbevolen voor thuisklussen in Nederland)
Als je klust in een rijtjeshuis in Utrecht of een appartement in Den Haag, zijn deze opties praktischer en veiliger dan een potlood:
- Plastic stopcontactafdekkingen (stopcontactkapjes) — verkrijgbaar bij Praxis, Gamma of Hornbach (€1–€5 per set).
- Afdekkappen voor bouwplaatsen of speciale montageplugs — vaak gebruikt door professionals.
- Masking tape en afdekfolie voor het hele werkgebied; goedkoper en voorkomt fijnstof in de muurdoos.
Een metafoor om het te visualiseren
Denk aan een stopcontact als een koffiefilter: je wilt niet dat er prut in de machine valt. Het potlood is dan de houten roerstaaf die tijdelijk voorkomt dat de maling in de machine belandt — maar je haalt die staaf er wel weer uit voordat je koffie zet.
Wat elektriciens écht aanraden
In mijn ervaring geven vakmensen de voorkeur aan professionele afdichtingen en afdekkappen. Een potlood komt als noodoplossing uit de gereedschapskist, maar is geen lange-termijnoplossing.
- Voor kinderen: installeer blijvende kinderveiligheidsstekkers (stopcontactbeveiligers).
- Voor renovatie: koop plastic montagepluggen of tijdelijke afdekplaten — besparen op werktijd en schoonmaakkosten.
- Wil je het goedkoop? Gebruik tape en controleer de stroom altijd dubbel.
By the way, in Nederland kun je die kleine afdekkappen zelfs bij de bouwmarkt om de hoek halen — geen reden om te improviseren met metalen voorwerpen.
En als je twijfelt...
Schroom niet om de elektricien te bellen. Voor een paar tientjes komt iemand snel langs en voorkom je gevaarlijke situaties en boetes bij verzekeringsclaims. In mijn praktijk loste een snelle telefoontje meer problemen op dan een middag vol prutsen met onveilige trucs.
Maar nogmaals: als je besluit toch een potlood te gebruiken, volg de stappen hierboven strikt — en doe het nooit met stroom aan.
Laatste tip (levenshack)
Als tijdelijke stofafdekking tijdens schilderen: draai eerst de zekering uit, test met spanningszoeker, plaats het potlood, en plak een stukje washi- of schilderstape over de rand. Dat geeft net genoeg bescherming en je herkent meteen welke stopcontacten tijdelijk 'in gebruik' zijn.
Heb jij ooit zo’n potlood-truc gezien op een klus in Nederland? Wat werkte voor jou het beste — een potlood, tape of toch die plastieke afdekingen van de bouwmarkt?
