Je sleutel draait niet meer en je staat te ijsberen voor de deur — typisch Nederland: nattigheid, kou en strooizout die je slot opeet. Wacht even met kracht zetten of met olie knoeien; in 10 seconden heb je vaak weer beweging. Ik heb het zelf getest op verschillende voordeuren in de buurt en het werkt verrassend vaak.
Waarom dit ineens niet meer werkt
Sloten doen raar door drie simpele dingen: vuil, vocht en slijtage. Zeker in onze klimaat—regen, kou en zand van de stoep—hoopt er vuil op in het sleutelgat.
- Vuil en stof klitten samen tot een plakkerige pasta
- Vocht bevriest of veroorzaakt roest
- Versleten sleutels passen minder goed en haken vast
Veel mensen grijpen direct naar spuitbussen of dure reparaties. Dat is vaak onnodig.

Waarom een potlood helpt
Een gewoon grafietpotlood (HB) geeft poederafzetting die als een droge smeermiddel werkt. Het smeert zonder plakkerig residu en trekt geen extra vuil aan — precies wat een nat klimaat als het onze nodig heeft.
Vergelijk het met het strooien van talkpoeder in schoenen: het vermindert wrijving zonder te glimmen. In my practice heb ik dit op oude en nieuwe sloten geprobeerd — het maakte het verschil.
Wanneer het niet gaat werken
- Als je sleutel afgebroken is of het slot mechanisch beschadigd is — bel dan een slotenmaker.
- Bij elektronische cilinders of slimme sloten kun je de binnenkant niet zomaar bestrooien.
- Als het slot bevroren is: grafiet helpt niet tegen ijs (gebruik een de-icer of warm de sleutel kort op).
Hoe je het in 10 seconden doet (mijn snelle stappen)
Dit is praktisch, snel en veilig — probeer eerst dit voordat je naar de bouwmarkt rent.
- Pak een gewoon potlood (HB of 2B werkt goed).
- Steek de punt lichtjes in het sleutelgat en draai of wrijf een paar keer zodat er grafietpoeder invalt.
- Stop je sleutel in en draai rustig — vaak draait hij direct weer soepel.
- Veeg overtollig grafiet van de sleutel af met een doekje; het is donker en kan afgeven.
Pro tip: Als je vaak buiten bent, draag een klein busje grafietpoeder van de Gamma of Praxis aan je sleutelbos — kost maar een paar euro en bespaart een slotenmaker.

Wat je vooral niet moet doen
- Gebruik geen olie of boter — dat trekt stof aan en maakt het op termijn nóg erger.
- Prop geen grote stukken potlood (hout of gebroken delen) in het slot — dat kan vastlopen.
- Gebruik geen gekleurde of waspotloden; die laten plakkerige resten achter.
Extra Nederland-tip
In de winter zie je veel vastzittende sloten door vocht en strooizout. Bewaar een potlood of grafietbuis in je jaszak of fietstas. In bouwmarkten als Gamma, Praxis en Karwei vind je ook handige tubes met grafietpoeder — handig voor op vakantie naar de kust of de Veluwe.
En nu het belangrijkste
Het is geen wondermiddel maar wel een snelle, goedkope tussenoplossing. In veel gevallen werkt het direct en veilig, en je voorkomt daarmee een nat pak of een dure monteur op je stoep.
Wat was jouw gekste truc om een vast slot te krijgen? Deel het hieronder — ik ben benieuwd naar Nederlandse hacks die écht werken.