Je gootsteen loopt langzaam, het ruikt muf en je kijkt naar die ouderwetse tip: bakingsoda en azijn. Het lijkt goedkoop en veilig — maar wat gebeurt er eigenlijk in de allereerste vijf minuten? Lees dit nu voordat je weer een fles schoonmaakazijn pakt.
Ik heb het zelf getest op drie verschillende afvoeren in mijn huis en in mijn praktijk vaak gezien wat mensen verkeerd doen. Binnen vijf minuten zie je meer dan bubbels; soms los je iets op, soms verslechter je de situatie.
Wat je meteen ziet (0–60 seconden)
Je strooit eerst de baking soda (zuiveringszout), daarna giet je azijn erbij. Binnen enkele seconden begint het te bruisen en schuimen — als een mini-vulkaan in je gootsteen.
- Directe reactie: koolzuur (CO2) vormt zich — dat zie en voel je als schuim en gas.
- Temperatuurverandering: de mix koelt licht af terwijl de bubbels ontstaan.
- Geur: de zure prikkel van azijn valt op, maar vaak neutraliseert de soda een deel van nare geurtjes.
Waarom dat schuimt
De azijn (azijnzuur) reageert met natriumbicarbonaat en geeft CO2 vrij. Dat is puur mechanisch: de bubbels werken als kleine schuurders tegen losse aanslag.
De volgende fase (1–3 minuten)
Het schuimen zwakt af en de schuimlaag zakt naar beneden. Hier gebeuren de meeste verrassingen.
- Loskomen van vet en vuil: de bubbels en de gasstroming kunnen vetlaagjes opbreken, vooral als de verstopping oppervlakkig is.
- Mechanische agitatie is beperkt — verwacht geen wonderen bij dikke vetklonters of haar in de sifon.
- Iets wat veel mensen over het hoofd zien: de reactie is kort maar intens; veel deelnemers stoppen te vroeg en spoelen niet goed na.
Na vijf minuten: de chemie en het resultaat
Na ongeveer vijf minuten is de meest zichtbare actie voorbij. Chemisch gezien zijn azijn en baking soda omgezet in water, koolzuurgas en natriumacetaat — geen magische ontstopper, maar effectief tegen bepaalde vuilsoorten.
Belangrijk: vaak krijg je alleen een tijdelijke verbetering van de doorstroming en minder geur. Voor echte, hardnekkige verstoppingen heb je een ontstoppingsveer of vakman nodig.
Wanneer werkt het wél — en wanneer niet
- Werkt redelijk goed bij: lichte vetophopingen, etensresten en geurneutralisatie.
- Werkt niet bij: haarballen, groot vetprop, of harde aanslag diep in de leidingen.
- Niet combineren met: chloor/bleekmiddel — dat kan gevaarlijke gassen geven. Veel mensen doen dat per ongeluk.
Veiligheid, kosten en Nederlandse gewoonten
In Nederland kopen de meesten baking soda bij HEMA of Albert Heijn en schoonmaakazijn bij Kruidvat, Etos of bouwmarkten als Praxis/Gamma. Samen kosten ze doorgaans minder dan €5 — goedkoop, maar niet altijd effectief.
In mijn ervaring is het veilig voor PVC- en koperen leidingen bij normaal gebruik. Wel oppassen met oude gietijzeren leidingen of septic tanks op het platteland.
- Gebruik geen verzegelde containers (druk kan opbouwen).
- Niet mengen met andere chemische ontstoppers of bleekmiddel.
- Als je in een oud huis in Amsterdam of een boerderij ergens in Drenthe woont: controleer de staat van je leidingen voordat je experimenteert.
Praktische life hack: stap-voor-stap die ik testte
Ik deed dit drie keer, met dezelfde metingen en tijden. Volg deze methode voor de beste kans op succes:
- Stap 1: Schep 3 eetlepels baking soda in de afvoer.
- Stap 2: Giet 120–200 ml witte azijn (schoonmaakazijn) er langzaam bij.
- Stap 3: Laat 5 minuten schuimen. Dek eventueel licht af met de sifonplug om meer kracht op te bouwen — niet volledig luchtdicht.
- Stap 4: Giet daarna heet water (van de waterkoker, niet kokend als je oudere PVC hebt) door de afvoer om vet op te lossen en resten weg te spoelen.
- Stap 5: Herhaal één keer als het nog traag loopt, maar plan anders een veer of loodgieter.
Bonus tip: voeg een beetje afwasmiddel vóór de baking soda als je vermoedt dat het vet is — ik merkte dat dat de vetlaag beter doorbreekt, net zoals afwasmiddel in warm water een pan schoonmaakt.
And now for the most interesting part: wat je níet ziet
Many overlook dat de reactie voornamelijk oppervlaktewerk doet. Als de verstopping dieper zit, verplaats je soms alleen het probleem verder de leiding in — en dan bel je later een loodgieter met hogere kosten.
En vergeet niet: geur kan verdwijnen maar de oorzaak kan blijven. Ik zag huizen in Utrecht waar bewoners wekenlang bleven behandelen zonder resultaat.
Gebruik deze truc als eerste hulp, niet als permanente reparatie. Voor echte problemen: bel een professional of huur een ontstoppingsveer bij de bouwmarkt.
Tot slot: heb je dit al geprobeerd en werkte het wél of juist niet bij jou? Laat het hieronder weten — ik ben benieuwd naar jouw rare vondsten (en welke supermarkt je je spullen haalde).
