Is je gootsteen weer traag of ruik je mondspoel-waardige lucht uit de wastafel? Dit huis-tuin-en-keukentrucje verschijnt in bijna elke kluswagen van loodgieters — en ik zag waarom na jaren onderhoud in Nederlandse huizen. Lees dit nu: het kost bijna niets, maar verkeerd toegepast kan het meer kwaad dan goed doen.
Waarom ik dit in oude rijtjeshuizen altijd aanbeveel
In mijn praktijk kom ik vaak in oudere huizen in Amsterdam en Utrecht met verstopte sifons en stankproblemen. Plumbers gebruiken baking soda (zuiveringszout) en azijn niet omdat het “magisch” is, maar omdat het werkt als preventie.
- Het breekt milde vet- en zeepresten los voordat het een harde prop wordt.
- Het neutraliseert geuren — azijn heft vieze, zure luchtjes op.
- Het is goedkoop: bij AH of HEMA betaal je meestal slechts €1–€3.
- Het is milieuvriendelijker dan agressieve chemische ontstopper.
- Het is veilig bij regelmatig onderhoud van moderne PVC-leidingen.
Hoe het werkt — in gewone taal
Stel je een afvoer voor als een koffiefilter: na verloop van tijd zit het vol met vet, zeep en etensresten. Baking soda is korrelig en schurend op microschaal; azijn lost wat vet op en maakt koolzuurbelletjes die vuil loswrijven. Samen vormen ze geen wondermiddel, maar wel een goed klein borsteltje dat af en toe langs de wanden gaat.
Waar het niet tegenop kan
- Harde blokkades van haren, etensresten of speelgoed — daarvoor heb je een ontstoppingsveer nodig.
- Verstoppingen diep in rioolbuizen of in leidingen van oude gietijzeren huizen.
- Chemische reactie met bleekmiddel — mix dit nooit.
Stappenplan: hoe loodgieters dit doen (veilig en simpel)
Test dit als onderhoud één keer per week of tweewekelijks om geurtjes en lichte ophoping tegen te gaan. In Nederland is dit vooral handig na drukke etentjes of bij huizen met recycle-scheidingen die vaker vet in de gootsteen laten verdwijnen.
- Verwarm water tot heet maar niet kokend (PV C kan vervormen bij kokend water).
- Giet 1 kop (ongeveer 200 g) baking soda in de afvoer.
- Voeg 1 kop (200 ml) witte azijn toe — het gaat bruisen; dat is oké.
- Sluit de plug of plaats een natte doek en laat 10–20 minuten inwerken.
- Spoel na met heet water om losgewerkte resten weg te spoelen.
By the way: gebruik geen kokend water bij oude loden of vers gelijmde PVC-verbindingen — in veel oudere Nederlandse woningen zijn leidingen kwetsbaar.
Praktische tips die ik leerde op klusadres
- Gebruik een zeefje in de gootsteen — dat voorkomt 80% van de problemen.
- Voor vaste haren: draai de sifon los (Leg een emmer klaar). Dit is sneller dan eindeloos spoelen.
- Als je rook of sterk chloorlucht ruikt: stop meteen en bel een professional.
- Koop enzymatische rioolreinigers bij Gamma of Praxis voor dieper onderhoud — die zijn veiliger dan zuurhoudende ontstopper.
Nooit samen met bleekmiddel — dat brengt gevaarlijke gassen en is onnodig riskant. En: gebruik het als onderhoud, niet als noodoplossing.
Wanneer bellen we een loodgieter in Nederland?
- Als meerdere afvoeren tegelijk langzaam lopen (kan rioolprobleem zijn).
- Als de geur aanhoudt ondanks onderhoud.
- Als je leidingen ouder zijn dan 40 jaar (gietijzer of lood).
- Als er terugkerend water op de vloer of in de kelder komt.
Een snelle hack voor hardnekkige geur
Doe dit één keer per week in de badkamer:
- Giet 2 eetlepels baking soda in de afvoer.
- Voeg 1 theelepel citroensap toe (maakt het fris) en daarna 50 ml azijn.
- Sluit 5 minuten af en spoel met warm water. In mijn ervaring blijft de geur langer weg dan met alleen azijn.
Het ruikt frisser en je gebruikt minder azijn — handig als je op een studentenbudget woont of verhuurt in Amsterdam-Zuid.
De nuance — waarom sommige vakmensen het niet blind aanraden
Maar er is een nuance: sommige loodgieters zweren bij professionele mechanische reiniging of enzymen. Baking soda en azijn halen oppervlakkig vuil weg; ze lossen geen vaste blokkades of grove vetophoping in riolen op. Zie het als preventief poetsen, geen reparatie.
En ja, ik heb het een paar keer verkeerd ingezet bij een jaren-80 huis met oude leidingen — dat leerde me om eerst te kijken naar materiaal en leeftijd van de buizen. Heel Nederland heeft een mix van moderne nieuwbouw en historische huizen; check dat eerst.
Kort en krachtig: als je het elke week doet als onderhoud, is het goedkoop, milieuvriendelijk en vaak effectief. Als je een echte blokkade hebt of oude leidingen, bel dan een vakman.
Heb jij het geprobeerd in jouw huis in Nederland — boven een kelder of in een appartement? Wat werkte (of niet)? Deel het hieronder, ik ben benieuwd naar je ervaring.
